{"id":568,"date":"2022-01-05T20:26:36","date_gmt":"2022-01-05T19:26:36","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=568"},"modified":"2022-01-05T20:26:39","modified_gmt":"2022-01-05T19:26:39","slug":"pancerniak-z-wronek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiawronek.pl\/?p=568","title":{"rendered":"Pancerniak z Wronek"},"content":{"rendered":"\n

Pancerniak z Wronek \u2012 kpr. Stefan Cypel (1912\u20131968)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inspiracj\u0105 do napisania kr\u00f3tkiego wspomnienia o Stefanie Cyplu by\u0142y przedwojenne fotografie ilustruj\u0105ce jego s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. W\u015br\u00f3d po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ych zdj\u0119\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0119\u0142y francuskie czo\u0142gi Renault FT, na kt\u00f3rych niegdy\u015b szkoli\u0142 si\u0119 S. Cypel.<\/p>\n\n\n\n

Tekst sw\u00f3j w ca\u0142o\u015bci opar\u0142em na dw\u00f3ch \u017cyciorysach i kilku lu\u017anych zapiskach. Przywo\u0142ane zdj\u0119cia i materia\u0142y zosta\u0142y mi udost\u0119pnione przez c\u00f3rk\u0119 by\u0142ego czo\u0142gisty \u2013 pani\u0105 Mari\u0119 Kaczmarek, kt\u00f3rej dzi\u0119kuj\u0119 za zgod\u0119 na ich publikacj\u0119. Opr\u00f3cz tego zamieszczam dwa zdj\u0119cia z w\u0142asnego zbioru, kt\u00f3re niejako nawi\u0105zuj\u0105 do pobytu Jej ojca w wo\u0142y\u0144skim Klesowie. Fotografie zosta\u0142y wykonane rok po tym, jak pracowa\u0142 on w tamtejszych kamienio\u0142omach. Na stronie pod za\u0142\u0105czonym tu linkiem mo\u017cna zobaczy\u0107 kilka innych archiwalnych widok\u00f3w z Klesowa \u2013 http:\/\/gozdawianka.pl\/galeria\/miejscowosci\/klesow\/<\/p>\n\n\n\n

Z kolei informacje na temat woz\u00f3w bojowych oraz jednostek, w kt\u00f3rych s\u0142u\u017cy\u0142 bohater niniejszej wzmianki, s\u0105 dost\u0119pne, np. w Wikipedii pod has\u0142ami: Bro\u0144 pancerna w II Rzeczypospolitej, Renault FT, 1 Pu\u0142k Czo\u0142g\u00f3w (II RP), 2 Batalion Czo\u0142g\u00f3w Lekkich. Poza tym na stronie http:\/\/www.grawerapanasiuk.pl\/2RP.html mo\u017cna zobaczy\u0107 w\u015br\u00f3d odznak wojskowych z okresu II Rzeczypospolitej te, kt\u00f3re by\u0142y przypisane jednostkom pancernym.<\/p>\n\n\n\n

\u017byciorys Stefana Cypla nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od biografii jego r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest typowym przedstawicielem pokolenia, kt\u00f3re wchodzi\u0142o w doros\u0142o\u015b\u0107 w okresie mi\u0119dzywojennym naznaczonym cz\u0119stym poszukiwaniem sta\u0142ego \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymania.<\/p>\n\n\n\n

\u017byciorys<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stefan Cypel urodzi\u0142 si\u0119 5 sierpnia 1912 r. we Wronkach w rodzinie robotnika, Andrzeja (poleg\u0142ego w 1914 r. podczas I wojny \u015bwiatowej) i Agnieszki z Rusink\u00f3w. W latach 1919\u20131926 ucz\u0119szcza\u0142 do 7-klasowej Szko\u0142y Powszechnej we Wronkach. Nast\u0119pnie w latach 1927\u20131929 pracowa\u0142 w lesie przy sadzeniu drzewek. Od sierpnia 1929 r. zosta\u0142 zatrudniony we wronieckiej fabryce skrzy\u0144 produkowanych dla wojska. Jednak\u017ce jeszcze tego samego roku zosta\u0142 bezrobotnym i do 1932 r. pozostawa\u0142 na utrzymaniu matki.<\/p>\n\n\n\n

We wrze\u015bniu 1932 r. wst\u0105pi\u0142 jako ochotnik do wojska. Pocz\u0105tkowo s\u0142u\u017cy\u0142 w 1 Pu\u0142ku Pancernym w Poznaniu. A w okresie od kwietnia 1933 r. do wrze\u015bnia 1934 r. przebywa\u0142 w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Warszawie na Woli. We w\u0142asnych notatkach dotycz\u0105cych tego okresu napisa\u0142: \u201eAwans do zwolnienia starszego strzelca. \u0106wiczenia wojskowe w lipcu \u2013 1 lipca do 15 sierpnia. Do rezerwy w 1 Batalionie Pancernym. Awans do stopnia kaprala. Karany w wojsku nie by\u0142em\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po wyj\u015bciu z wojska w 1934 r. pracowa\u0142 dorywczo w Obwodzie Drogowym przy t\u0142uczeniu kamieni. W 1936 r. zosta\u0142 zwolniony z powodu braku pracy, po czym wyjecha\u0142 do kamienio\u0142om\u00f3w w Klesowie (woj. wo\u0142y\u0144skie), ale ju\u017c po 4 miesi\u0105cach wr\u00f3ci\u0142 stamt\u0105d z braku zaj\u0119cia. Od 1937 r. by\u0142 zatrudniony sezonowo w czasie kampanii w Fabryce Przetwor\u00f3w Ziemniaczanych Luba\u0144-Wronki. W styczniu 1937 r. wst\u0105pi\u0142 do Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej we Wronkach, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pomocnika szofera.<\/p>\n\n\n\n

28 sierpnia 1939 r. podczas mobilizacji otrzyma\u0142 kart\u0119 powo\u0142ania do 3 Batalionu Pancernego w \u017burawicy k. Przemy\u015bla (wg literatury stacjonowa\u0142 tam nie 3 a 2 baon). 17 wrze\u015bnia w Brze\u015bciu n. Bugiem dosta\u0142 si\u0119 do niewoli radzieckiej, sk\u0105d zwolniono go 23 wrze\u015bnia. Po czym od 14 do 22 pa\u017adziernika by\u0142 przetrzymywany przez Niemc\u00f3w w Biedrusku. W Brze\u015bciu zosta\u0142 podany do odznaczenia, kt\u00f3rego jednak\u017ce nie otrzyma\u0142 z powodu wzi\u0119cia do niewoli.<\/p>\n\n\n\n

Po powrocie do Wronek w ko\u0144cu pa\u017adziernika 1939 r. kontynuowa\u0142 prac\u0119 w m\u0105czkarni. W czasie okupacji nale\u017ca\u0142 do fabrycznej stra\u017cy po\u017carnej w charakterze mechanika. Od momentu wyzwolenia miasta do ko\u0144ca roku 1945 pracowa\u0142 w Milicji Obywatelskiej, a nast\u0119pnie wr\u00f3ci\u0142 do m\u0105czkarni. W 1946 r. zosta\u0142 podnaczelnikiem OSP Wronki, a w 1951 r. jej komendantem, za\u015b w latach 1958\u20131961 by\u0142 pierwszym wiceprezesem i naczelnikiem. W 1954 r. zwolni\u0142 si\u0119 z Zak\u0142ad\u00f3w Przemys\u0142u Ziemniaczanego i przeni\u00f3s\u0142 do Wronkowskich Zak\u0142ad\u00f3w Wyrob\u00f3w Metalowych. Oko\u0142o 1966 r. przeszed\u0142 na rent\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 22 pa\u017adziernika 1968 r. i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu parafialnym we Wronkach. Od 1935 r. by\u0142 \u017conaty z W\u0142adys\u0142aw\u0105 z Szu\u0142kiewicz\u00f3w (1914\u20131974), z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 czworo dzieci: Kazimier\u0119, Iren\u0119, Bogusza i Mari\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Pojasek. Wronki, marzec 2018 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pancerniak z Wronek \u2012 kpr. Stefan Cypel (1912\u20131968) Inspiracj\u0105 do napisania kr\u00f3tkiego wspomnienia o Stefanie Cyplu by\u0142y przedwojenne fotografie ilustruj\u0105ce jego s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. W\u015br\u00f3d po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ych zdj\u0119\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0119\u0142y francuskie czo\u0142gi Renault FT, na kt\u00f3rych niegdy\u015b szkoli\u0142 si\u0119 S. Cypel. Tekst sw\u00f3j w ca\u0142o\u015bci opar\u0142em na dw\u00f3ch \u017cyciorysach i kilku lu\u017anych zapiskach. Przywo\u0142ane zdj\u0119cia i […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":569,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9,10],"tags":[8,30,16],"class_list":["post-568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-historia","category-ludzie","category-miejsca","tag-historia","tag-ludzie","tag-wronki","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=568"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":578,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568\/revisions\/578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}