{"id":500,"date":"2015-11-10T18:01:37","date_gmt":"2015-11-10T17:01:37","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=500"},"modified":"2021-04-30T18:02:05","modified_gmt":"2021-04-30T16:02:05","slug":"ks-franciszek-xawery-rutkowski","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=500","title":{"rendered":"Ks. Franciszek Xawery Rutkowski"},"content":{"rendered":"\n

Wspomnienie (1775-1854)<\/p>\n\n\n\n

Ks. Franciszek Xawery Rutkowski \u2013 za\u0142o\u017cyciel Bractwa \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Biezdrowie<\/p>\n\n\n\n

Urodzi\u0142 si\u0119 26 listopada 1775 r. w miejscowo\u015bci Kamionna pod Mi\u0119dzychodem w rodzinie szlachetnego Wojciecha, pochodz\u0105cego z wojew\u00f3dztwa sandomierskiego i Jadwigi z W\u0105chalskich (w dawnych czasach s\u0142owem szlachetny – \u0142a\u0107. nobilis nazywano szlacht\u0119, najcz\u0119\u015bciej ubo\u017cszych szlachcic\u00f3w, w\u0142a\u015bcicieli cz\u0119\u015bci wsi lub dzier\u017cawc\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Przysz\u0142y proboszcz biezdrowski mia\u0142 czterech braci i siostr\u0119. Po uko\u0144czeniu gimnazjum w Poznaniu wst\u0105pi\u0142 do tamtejszego klasztoru bernardyn\u00f3w. Jednak\u017ce po odbytym nowicjacie i dalszych naukach kamera pozna\u0144ska (organ administracji pruskiej) nie pozwoli\u0142a mu z\u0142o\u017cy\u0107 profesji zakonnej. W 1800 r. wst\u0105pi\u0142 do Seminarium Duchownego w Poznaniu. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 5 czerwca 1803 r. w Ci\u0105\u017ceniu z r\u0105k bpa Ignacego Raczy\u0144skiego. <\/p>\n\n\n\n

W latach 1803\u20131805 by\u0142 wikariuszem w Modrzu, a nast\u0119pnie proboszczem w Ceradzu Ko\u015bcielnym. W 1826 r. powierzono mu parafi\u0119 pw. \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca i \u015bw. Miko\u0142aja Biskupa w Biezdrowie. 15 czerwca 1853 r., kr\u00f3tko po rocznicy z\u0142otego jubileuszu kap\u0142a\u0144stwa, zrezygnowa\u0142 z probostwa z powodu s\u0119dziwego wieku. Po 19 czerwca przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do pobliskich Wronek, gdzie zmar\u0142 rok p\u00f3\u017aniej 6 czerwca 1854 r. Pochowany zosta\u0142 9 czerwca w podziemiach fary wronieckiej. Dla jego upami\u0119tnienia we wn\u0119trzu ko\u015bcio\u0142a wystawiono pomnik z bia\u0142ego marmuru. By\u0142 on osadzony na \u015bcianie wschodniej nawy bocznej, pomi\u0119dzy o\u0142tarzem \u015bw. Anny, a wej\u015bciem do kruchty, sk\u0105d sto lat p\u00f3\u017aniej w 1956 r. przeniesiony zosta\u0142 na obecne miejsce w kruchcie. Napis na nagrobku g\u0142osi:<\/p>\n\n\n\n

B. W. M. \/ Tu w ko\u015bciele spoczywa cia\u0142o\/ \u015b. p. \/ X. FRAN. XAWE.\/ RUTKOWSKIEGO. \/ b. Ple. w Cyradzu \/ i Biezdrowie, Emeryta. \/ uro. 1775 \/ r. z Woj. Rutkowskiego pocho. \/ z Woje. Sandomierskiego \/ i Jad. z W\u0105chalskich. \/ Po uczy. pobo. zapi. na sieroty, \/ g\u0142uchoniemych. \/ Pomoc Nau. w Poznaniu, szpitale, \/ ko\u015bcio\u0142y i t.d., zasn\u0105\u0142 w Bogu, \/ d. 6 Czerwca 1854 r. \/ Prosi dla duszy o modlitw\u0119 ! <\/p>\n\n\n\n

Napis, niezgodny ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 norm\u0105 tworzenia skr\u00f3t\u00f3w, zawiera najwa\u017cniejsze dane z biografii ks. Rutkowskiego w\u0142\u0105cznie z zapisami testamentowymi. W swoim testamencie z 20 maja 1854 r. uczyni\u0142 liczne zapisy na cele dobroczynne: na g\u0142uchoniemych w Poznaniu 200 talar\u00f3w; do pomocy naukowej 200 tal.; na sieroty przebywaj\u0105ce w klasztorze po filipinach 100 tal.; po 80 tal. do szpitali w Biezdrowie, Ceradzu Ko\u015bcielnym i Kamionnie. Pozostawi\u0142 tak\u017ce dwa legaty mszalne: do ko\u015bcio\u0142a w Biezdrowie 200 tal. na odprawienie 10 mszy rocznie za sw\u0105 dusz\u0119 i wymienienie po nauce lub kazaniu oraz do ko\u015bcio\u0142a w Ceradzu Ko\u015bcielnym 200 tal. na odprawienie 11 mszy rocznie i wymienienie.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105dz Rutkowski podczas swej pracy duszpasterskiej w ko\u015bciele biezdrowskim, z dawna s\u0142yn\u0105cym w okolicy z cudownego krucyfiksu, rozwija\u0142 kult Chrystusa Ukrzy\u017cowanego. W tym celu w 1832 r. za\u0142o\u017cy\u0142 ze swymi parafianami Bractwo \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca. W 1839 r. papie\u017c Grzegorz XVI nada\u0142 temu\u017c bractwu odpusty, a dwa lata p\u00f3\u017aniej w 1841 r. abp Marcin Dunin zatwierdzi\u0142 bractwo i jego statut. Zrzeszenie to istnia\u0142o do wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej. Zosta\u0142o reaktywowane w 2004 r.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Pojasek. Nowa Wie\u015b, 2008 r.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Elenchus 1807\u20131854; AAP: OA III 43 (personalia), KA 3622, OAX 523, Ksi\u0119ga zgon\u00f3w par. Wronki 1839\u20131866; AP\u2013Biezdrowo: nr 13 (Legaty mszalne); AP\u2013Wronki: Ksi\u0119ga protoko\u0142\u00f3w Rady Parafialnej w Wronkach 1945\u20131970 (Protok\u00f3\u0142 36 z posiedzenia Rady Parafialnej w dniu 15 stycznia 1956 r.: \u201eZ okazji przywiezienia p\u0142yty \u2013 firma W. Paw\u0142owicz rozbierze nagrobek [ks. Rutkowskiego] z nawy \u015bw. Anna i wmuruje go w kruchcie \u2013 koszt oko\u0142o 200, \u2013 z\u0142.\u201d ); przenosiny pomnika \u2013 relacja ustna Wojciecha Piechoty z Wronek; Teki Dworzaczka, poszukiwany klucz: Rutkowski, Biezdrowo.<\/p>\n\n\n\n

Dodatek – odpis z Gazety Wielkiego Xi\u0119stwa Pozna\u0144skiego, nr 212, z dnia 11 wrze\u015bnia 1833, s. 1152 (pisownia oryginalna):<\/p>\n\n\n\n

\u201e WEZWANIE.<\/p>\n\n\n\n

1) Bart\u0142omiej Rutkowski, mia\u0142 by\u0107 podobno w insurekcyi za Ko\u015bciuszki i do tego czasu nie mo\u017cna mie\u0107 o nim dok\u0142adnej wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

2) Tomasz Rutkowski, Kapitan w pu\u0142ku 12. X. Warszawskiego. Od cofania si\u0119 Francuz\u00f3w w roku 1812. nie masz \u017cadnej o nim wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

3) Wincenty Rutkowski, zostaj\u0105cy w powstaniu polskim w roku 1830. i odt\u0105d nie masz o nim wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

4) Salomea z Rutkowskich, zam\u0119\u017cna Dobrza\u0144ska, od lat kilkunastu niewiadoma z pobytu i \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Wzywam publicznie, aby powy\u017csze osoby lub ich prawni sukcesorowie, zg\u0142osili si\u0119 do ni\u017cej podpisanego na pi\u015bmie z dok\u0142adn\u0105 legitymacy\u0105, i o swym pobycie donie\u015bli najdalej do \u015a. Jana w r. 1834., inaczej zostan\u0105 uwa\u017cani za nie\u017cyj\u0105cych. Adres ma by\u0107 do Biezdrowa przez Pozna\u0144, Szamotu\u0142y, pod Wronkami.<\/p>\n\n\n\n

Biezdrowo, dnia 10. Wrze\u015bnia 1833.<\/p>\n\n\n\n

X. Rutkowski,<\/p>\n\n\n\n

Proboszcz Biezdrowski.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej na zdj\u0119ciach: pomnik nagrobny ks. Franciszka Xawerego Rutkowskiego w kruchcie ko\u015bcio\u0142a farnego we Wronkach, stan z 2008 r. (fot. Piotr Nowak), ten\u017ce sam pomnik w nawie bocznej fary wronieckiej, stan przed 1956 r. (w\u0142asno\u015b\u0107 Piotr Nowak).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wspomnienie (1775-1854) Ks. Franciszek Xawery Rutkowski \u2013 za\u0142o\u017cyciel Bractwa \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Biezdrowie Urodzi\u0142 si\u0119 26 listopada 1775 r. w miejscowo\u015bci Kamionna pod Mi\u0119dzychodem w rodzinie szlachetnego Wojciecha, pochodz\u0105cego z wojew\u00f3dztwa sandomierskiego i Jadwigi z W\u0105chalskich (w dawnych czasach s\u0142owem szlachetny – \u0142a\u0107. nobilis nazywano szlacht\u0119, najcz\u0119\u015bciej ubo\u017cszych szlachcic\u00f3w, w\u0142a\u015bcicieli cz\u0119\u015bci wsi lub dzier\u017cawc\u00f3w). Przysz\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":502,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9],"tags":[129,130],"class_list":{"0":"post-500","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-ludzie","9":"tag-biezdrowo","10":"tag-bractwo-swietego-krzyza","11":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":503,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500\/revisions\/503"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/502"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}