{"id":494,"date":"2015-11-17T17:56:11","date_gmt":"2015-11-17T16:56:11","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=494"},"modified":"2021-04-30T17:56:35","modified_gmt":"2021-04-30T15:56:35","slug":"szkic-o-nazwie-biezdrowo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=494","title":{"rendered":"Szkic o nazwie Biezdrowo"},"content":{"rendered":"\n

Szkic o nazwie Biezdrowo. Nazwy geograficzne w Biezdrowie i okolicy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Biezdrowo pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach od ko\u0144ca XIII w. Najstarsze zapisy tej nazwy (z wyj\u0105tkiem zapis\u00f3w z lat 1372, 1455 i 1580) zosta\u0142y wymienione w kolejno\u015bci chronologicznej w \u201eS\u0142owniku historyczno\u2013geograficznym wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego w \u015bredniowieczu\u201d (cz. I, Wroc\u0142aw 1982\u201387) i przedstawiaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: \u201eBecrow (!), Bacrow (!) 1284 (kopia z 1521), Zbiezdrowo 1372 (kopia z 1580), [Besdrowo] 1393, Bezdrowo 1397, Besdrowsko (!) 1404, Byesdrowo 1406, Byesdrow 1407, Byesdrowsko (!) 1408, Beszdrowo 1413, Byasdrowo 1455, Byezdrovo, Byesdrowo 1510, Biezdrowo 1580\u201d (uwaga: litera \u201ey\u201d w zapisach \u015bredniowiecznych cz\u0119sto odpowiada dzisiejszej literze \u201ei\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Podczas zabor\u00f3w nazwa wsi zapisywana by\u0142a w postaci \u201eBiezdrowo\u201d i \u201eBiesdrowo\u201d. W czasie II wojny \u015bwiatowej okupanci przemianowali Biezdrowo na \u201eFeldstedt\u201d \u2013 u\u017cywana by\u0142a tak\u017ce pisownia \u201eFeldst\u00e4dt\u201d i \u201eFeldst\u00e4tt\u201d \u2013 co mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako polne miejsce albo polne stanowisko. Niemieckie formy pisowni wyst\u0119puj\u0105 w ksi\u0119gach Urz. St. Cyw. Wronki, ksi\u0105\u017ckach telefonicznych i na mapach topograficznych. Wcze\u015bniej w latach 1906\u201319 niemieck\u0105 nazw\u0119 Feldstedt nosi\u0142 po\u0142o\u017cony w okolicy Biezdrowa folwark \u0106mach\u00f3wko nale\u017c\u0105cy do maj\u0105tku \u0106machowo (w\u00f3wczas Bakerode).<\/p>\n\n\n\n

W oparciu o powy\u017csze przekazy historyczne j\u0119zykoznawcy ustalili, \u017ce najstarsz\u0105 form\u0105 nazwy wsi by\u0142o \u201eBiezdrwowo\u201d. Poda\u0142a j\u0105 Daniela Podlawska w pracy \u201eNazwy miejscowe z terenu XVI-wiecznego woj… pozna\u0144skiego\u201d (cz\u0119\u015b\u0107 I, S\u0142upsk 1990). Autorka obja\u015bnia tak\u017ce proces, w wyniku kt\u00f3rego powsta\u0142a nazwa w dzisiejszym urz\u0119dowym brzmieniu.<\/p>\n\n\n\n

O pochodzeniu etymologicznym nazwy Biezdrowo pisa\u0142 w swych pracach wybitny historyk ks. prof. Stanis\u0142aw Kozierowski (1874\u20131949). Wed\u0142ug jego ustale\u0144 omawiana nazwa pochodzi od imienia \u201eBezdrew\u201d \u2013 imi\u0119 takie znane jest ze \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bredniowiecznych. Obok wspomnianego, ks. profesor poda\u0142 jeszcze dwa inne imiona \u201eBrzezdrew\u201d i \u201ePrzezdrew\u201d, kt\u00f3re co prawda s\u0105 oboczne do nazwy Biezdrowo, ale \u2013 jak dzi\u015b ju\u017c wiadomo \u2013 w niej nie wyst\u0105pi\u0142y. Poza tym autorzy \u201eS\u0142ownika staropolskich nazw osobowych\u201d (t. I, Wroc\u0142aw 1965\u201367) analizuj\u0105c zapisy \u017ar\u00f3d\u0142owe imienia Bezdrew ustalili, \u017ce powinno ono brzmie\u0107 \u201eBiezdrew\u201d. Zofia Zierhoffer w opracowanym przez siebie ha\u015ble \u201eBiezdrowo\u201d w s\u0142owniku \u201eNazwy miejscowe Polski. Historia \u00b7 Pochodzenie \u00b7 Zmiany\u201d (t. I, Krak\u00f3w 1996) pisze, \u017ce nazwa Biezdrowo wywodzi si\u0119 od imienia \u201eBiezdrew\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Znaczy\u0142oby to, \u017ce Biezdrowo jest nazw\u0105 dzier\u017cawcz\u0105, a wi\u0119c tak\u0105, w kt\u00f3rej utrwali\u0142o si\u0119 imi\u0119 w\u0142a\u015bciciela lub za\u0142o\u017cyciela wsi. Ten, kt\u00f3remu Biezdrowo zawdzi\u0119cza sw\u0105 nazw\u0119, wywodzi\u0142 si\u0119 zapewne z rodu Na\u0142\u0119cz\u00f3w b\u0105d\u017a \u2013 jak uwa\u017ca Kozierowski \u2013 Leszczyc\u00f3w. Oba te rycerskie rody posiada\u0142y Biezdrowo w jego najwcze\u015bniejszym \u2013 udokumentowanym okresie.<\/p>\n\n\n\n

Zofia Zierhoffer (w li\u015bcie do pisz\u0105cego te s\u0142owa) wyja\u015bnia pochodzenie nazwy osobowej (imienia) Biezdrew, kt\u00f3ra jest podstaw\u0105 omawianej nazwy miejscowo\u015bci Biezdrowo. \u201eBiez\u201d \u2013 jest staropolskim odpowiednikiem dzisiejszego przyimka i przedrostka \u201ebez\u201d, za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 \u201edrew\u201d od rzeczownika \u201edrwa\u201d \u2013 drewno na opa\u0142 albo na budulec, a wi\u0119c nazwa osobowa okre\u015bla\u0142a cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie mia\u0142 \u201edrew\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ludowe wyt\u0142umaczenie pochodzenia nazwy wsi odnajdujemy w legendzie kultowej, opisuj\u0105cej pochodzenie cudownego krucyfiksu z biezdrowskiego ko\u015bcio\u0142a. Najstarsza jej wersja zanotowana zosta\u0142a ju\u017c w 1704 r. w kronice ksi\u0119dza Stanis\u0142awa Zieli\u0144skiego. Ot\u00f3\u017c wg tej legendy nazwa wsi Biezdrowo wzi\u0119\u0142a si\u0119 od s\u0142\u00f3w: \u201eBie\u017c zdrowo\u201d. S\u0142owa te mia\u0142 wypowiedzie\u0107 Chrystus z krzy\u017ca do pobo\u017cnego pielgrzyma na Jasnej G\u00f3rze: \u201eBie\u017c zdrowo do domu swego, ale mnie we\u017a z sob\u0105\u201d. Zgubiony przez pielgrzyma w drodze powrotnej do domu krzy\u017c odnalaz\u0142a w strudze niewidoma dziewczyna z Zakrzewa (nieistniej\u0105cej dzi\u015b wsi nieopodal Biezdrowa). I ona tak\u017ce us\u0142ysza\u0142a te s\u0142owa \u2013 po czym cudownie przejrza\u0142a na oczy. Po tych wydarzeniach krucyfiks trafi\u0142 do ko\u015bcio\u0142a we wsi nazwanej od tego czasu Biezdrowo, a przedtem, jak m\u00f3wi legenda, \u201einaczej zwanej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug \u201eS\u0142ownika staropolskich nazw osobowych\u201d wyraz \u201ebie\u017cenie\u201d oznacza biegni\u0119cie, a \u201ebie\u017ce\u0107\u201d to rozchodzi\u0107 si\u0119; natomiast wyraz \u201ezdrowo\u201d znaczy tyle, co w pe\u0142ni si\u0142, w zdrowiu, w dobrym stanie. S\u0142owo \u201ezdrowo\u201d w odniesieniu do niewidomej dziewczyny informuje o nadprzyrodzonym zjawisku \u2013 uzdrowieniu ze \u015blepoty. Tak wi\u0119c wspomniane w legendzie s\u0142owa \u201eBie\u017c zdrowo\u201d nale\u017ca\u0142oby dzisiaj odczyta\u0107 jako \u201ebiegnij st\u0105d zdrowa\u201d b\u0105d\u017a \u201ebiegnij uzdrowiona\u201d. Pewne podobie\u0144stwo do omawianego tu zwrotu maj\u0105 s\u0142owa Jezusa wypowiedziane przy uzdrowieniu niewidomego pod Jerychem: \u201eId\u017a, twoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a\u201d (Mk 10, 46\u201352).<\/p>\n\n\n\n

Nierzadko mo\u017cna si\u0119 spotka\u0107 z b\u0142\u0119dnym t\u0142umaczeniem s\u0142\u00f3w \u201eBie\u017c zdrowo\u201d, wynikaj\u0105cym z niew\u0142a\u015bciwego odczytania s\u0142owa \u201ebie\u017c\u201d, mylonego z identycznie brzmi\u0105cym, cho\u0107 znacz\u0105cym zupe\u0142nie co innego s\u0142owem \u201ebierz\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W obr\u0119bie wsi Biezdrowo do dzi\u015b funkcjonuj\u0105 dwie dwucz\u0142onowe nazwy, w kt\u00f3rych utrwali\u0142y si\u0119 wyrazy zwi\u0105zane z osadnictwem. Cz\u0119\u015b\u0107 Biezdrowa po\u0142o\u017cona na p\u0142n. zach\u00f3d od centrum \u2013 czyli starej wsi \u2013 nazywa si\u0119 \u201eBiezdrowo Huby\u201d, a cz\u0119\u015b\u0107 zlokalizowana na p\u0142n. wsch\u00f3d. nazywa si\u0119 \u201eBiezdrowo Osady\u201d. Nazwy te nie figuruj\u0105 w urz\u0119dowym wykazie miejscowo\u015bci MiG Wronki, niemniej jednak mo\u017cna je znale\u017a\u0107 na tablicach ustawionych na granicy wsi oraz na wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wydawanych mapach.<\/p>\n\n\n\n

Wyt\u0142umaczenie pochodzenia u\u017cywanej w Biezdrowie nazwy \u201eHuby\u201d podaje m.in. Oskar Kolberg w swym monumentalnym dziele \u201eLud. …\u201d (seria XI, cz. III, Krak\u00f3w 1877). Czytamy tam, \u017ce:\u201eW Wielkim Ksi\u0119stwie Pozna\u0144skim widzie\u0107 mo\u017cna wiele gospodarstw wybudowanych w polu; te osady nazywaj\u0105 hubami (od Hufe, w\u0142\u00f3ka)\u201d. W innym miejscu Kolberg pisze, \u017ce:\u201eKolonije wszelkie nazywaj\u0105 si\u0119 tu [w pozna\u0144skim] huby, a o osadniku na nich mieszkaj\u0105cym m\u00f3wi si\u0119, \u017ce mieszka on na hubach\u201d.S\u0142owo huba w tym przypadku pochodzi od niemieckiego \u201eHube\u201d albo\u201eHufe\u201d i oznacza star\u0105 niemieck\u0105 miar\u0119 powierzchni znan\u0105 dawniej zw\u0142aszcza na terenie Wielkopolski. 1 huba \u2013 inaczej w\u0142\u00f3ka \u2013 r\u00f3wna\u0142a si\u0119 30 morgom trzystupr\u0119towym, te z kolei r\u00f3wna\u0142y si\u0119 16,796 ha (w przeliczeniu na miar\u0119 prusk\u0105 30 m\u00f3rg r\u00f3wna si\u0119 7,659 ha). Wynika z tego, \u017ce area\u0142 gospodarstw ch\u0142opskich zak\u0142adanych w okresie uw\u0142aszczeniowym w latach 1823\u201365, okre\u015blany by\u0142 przy pomocy wspomnianej miary pola o nazwie huba. Nowe osiedla w\u0142o\u015bcia\u0144skie oddalone by\u0142y od dwor\u00f3w nierzadko o kilka kilometr\u00f3w. Cz\u0119sto osiedla te okre\u015blano star\u0105 nazw\u0105 z dodatkiem \u201eHuby\u201d, czego przyk\u0142adem jest nazwa osiedla ch\u0142opskiego za\u0142o\u017conego w 1834 r. Biezdrowo Huby wzgl. Biezdrowskie Huby. Mylnie uwa\u017ca si\u0119 czasem, \u017ce omawiana nazwa pochodzi od nazwy rosn\u0105cego na pniach drzew paso\u017cytniczego grzyba.<\/p>\n\n\n\n

Natomiast tak zwane \u201eOsady\u201d powsta\u0142y 1938 r. w wyniku parcelacji pewnej cz\u0119\u015bci grunt\u00f3w maj\u0105tku Biezdrowo. Utworzono w\u00f3wczas 16 gospodarstw, uszeregowanych wzd\u0142u\u017c drogi pomi\u0119dzy Biezdrowem a Starym Miastem. W\u0142a\u015bcicielami nowych gospodarstw zostali osadnicy z p\u0142d.-wsch. teren\u00f3w Polski. Nazwa \u201eOsady\u201d oznacza teren, na kt\u00f3rym kogo\u015b osiedlono. Warto wspomnie\u0107, \u017ce powsta\u0142e z parcelacji gospodarstwa zwano potocznie \u201eponiat\u00f3wkami\u201d, od nazwiska \u00f3wczesnego ministra rolnictwa i reform rolnych Juliusza Poniatowskiego.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 tak\u017ce inne, niemniej interesuj\u0105ce informacje zwi\u0105zane z omawian\u0105 nazw\u0105. W \u015bredniowieczu, gdy nazwiska tworzone by\u0142y od nazwy posiadanych d\u00f3br, od nazwy wsi Biezdrowo utworzono nazwisko wywodz\u0105cej si\u0119 z rodu Leszczyc\u00f3w rodziny Biezdrowskich. Przedstawiciele tej rodziny wzmiankowani s\u0105 jako dziedzice Biezdrowa od ko\u0144ca XIV w. Piecz\u0119towali si\u0119 herbem Leszczyc, na kt\u00f3rym widnieje w polu czerwonym br\u00f3g z\u0142oty na takich\u017c czterech \u017cerdziach. Wed\u0142ug \u201eS\u0142ownika etymologicznego j\u0119zyka polskiego\u201d F. S\u0142awskiego (t. I, Krak\u00f3w 1952\u201356) br\u00f3g to daszek na czterech dr\u0105gach chroni\u0105cy siano, zbo\u017ce. Innymi s\u0142owy jest to budowla wyst\u0119puj\u0105ca na terenie wiejskim, kt\u00f3r\u0105 przed wiekami wykorzystano w heraldyce. W \u201eS\u0142owniku nazwisk wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie w Polsce u\u017cywanych\u201d (t. I, Krak\u00f3w 1992) nie odnotowano na terenie Polski os\u00f3b nosz\u0105cych nazwisko Biezdrowski.<\/p>\n\n\n\n

W kontrakcie sprzeda\u017cy d\u00f3br biezdrowskich w 1743 r. u\u017cyto w odniesieniu do wspomnianych d\u00f3br nazwy \u201eklucz Biezdrowszczyzna\u201d. Dawniej wyrazem \u201eklucz\u201d okre\u015blano zesp\u00f3\u0142 maj\u0105tk\u00f3w ziemskich, folwark\u00f3w i wsi.<\/p>\n\n\n\n

Autor sygnowanego inicja\u0142ami \u201eX. B. K.\u201dartyku\u0142u \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 w Biezdrowie\u201d, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eKurierze Pozna\u0144skim\u201d(nr 212, 1889) pisze, \u017ce: \u201e\u2026wie\u015b Biezdrowo nazywa\u0107 si\u0119 mia\u0142a niegdy\u015b Niemojewo\u201d. W XVIII w. dziedzicami Biezdrowa byli Niemojewscy, od kt\u00f3rych nazwiska istotnie mog\u0142a by\u0107 utworzona wspomniana nazwa. Nie ma dowod\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych na temat ewentualnej \u2013 przej\u015bciowej zmiany nazwy wsi w tym czasie.<\/p>\n\n\n\n

W 1774 r. \u0141ukasz Bni\u0144ski, \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel Biezdrowa, otrzyma\u0142 od kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego \u201ePozwolenie za\u0142o\u017cenia Miasteczka Biezdrow ze wsi tego\u017c nazwiska nad Rzek\u0105 Wart\u0105 w W[ojew\u00f3]dztwie y Powiecie Pozna\u0144skim le\u017c\u0105cey…\u201d. Jednak\u017ce pierwotny zamiar Bni\u0144skiego przekszta\u0142cenia wsi Biezdrowo na miasto nie zosta\u0142 nigdy zrealizowany. Wiadomo, \u017ce siedem lat p\u00f3\u017aniej, w 1781 r., na mocy powy\u017cszego zezwolenia powsta\u0142o miasto Wartos\u0142aw, zwane tak\u017ce Najbryk.<\/p>\n\n\n\n

W swej monografii Wronek Czes\u0142aw Grot podaje, \u017ce w XVIII w. we Wronkach istnia\u0142a ulica Biezdrowska. Bieg\u0142a ona od rynku w stron\u0119 traktu prowadz\u0105cego \u2013 przez Biezdrowo \u2013 do Sierakowa. Zmiana nazwy ulicy z Biezdrowskiej na Sierakowsk\u0105 nast\u0105pi\u0142a zapewne po tym, jak powsta\u0142a w XIX w. droga \u0142\u0105cz\u0105ca Wronki z Sierakowem z omini\u0119ciem Biezdrowa.<\/p>\n\n\n\n

W XIX w., kiedy j\u0119zykiem urz\u0119dowym Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce by\u0142a \u0142acina, nazwa ko\u015bcio\u0142a parafialnego w Biezdrowie umieszczona na t\u0142okach piecz\u0119tnych zapisywana by\u0142a w postaci \u201eEcclesiae Parochialis Biezdroviensis\u201d wzgl. \u201eBiezdrowiensis\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Na okre\u015blenie rzadkich druk\u00f3w po\u015bwi\u0119conych miejscowo\u015bci Biezdrowo pisz\u0105cy te s\u0142owa wprowadzi\u0142 nazw\u0119 \u201ebiezdrowiana\u201d (biezdroviana), u\u017cyt\u0105 po raz pierwszy w 2008 r. w odniesieniu do dw\u00f3ch publikacji wydanych w latach 1707 i 1719 przez proboszcza biezdrowskiego ks. St. Zieli\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119puj\u0105ce formy gwarowe nazwy Biezdrowo odnotowa\u0142a Daniela Podlawska w wy\u017cej wspomnianej pracy: \u201eB\u0301ezdrovo, B\u0301ezdrova, b\u0301ezdros\u1e31i\u201d.<\/p>\n\n\n\n

O mieszka\u0144cach Biezdrowa (wg \u201eS\u0142ownika nazw miejscowo\u015bci i mieszka\u0144c\u00f3w z odmian\u0105 i poradami j\u0119zykowymi\u201d, Warszawa 2007) m\u00f3wi si\u0119: \u201ebiezdrowianin\u201d i \u201ebiezdrowianka\u201d.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Na koniec warto odnotowa\u0107 inne, ma\u0142o dzi\u015b znane, nazwy geograficzne wyst\u0119puj\u0105ce na terenie Biezdrowa oraz w najbli\u017cszej okolicy. W\u015br\u00f3d wspomnianych nazw przewa\u017caj\u0105 nazwy topograficzne, a wi\u0119c takie, kt\u00f3re informuj\u0105 o cechach \u015brodowiska naturalnego.<\/p>\n\n\n\n

Kozierowski w \u201eSzematyzmie historycznym ustroj\u00f3w parafialnych…\u201d (Pozna\u0144 1935) podaje trzy nazwy: \u201erzeczka Grab\u00f3wka\u201d i \u201eMokrzenica\u201d oraz \u201ewzg\u00f3rze Chlustaczka\u201d. Wed\u0142ug \u201eS\u0142ownika historyczno\u2013geograficznego woj… pozna\u0144skiego w \u015bredniowieczu\u201d (cz. I, z. 3 z 1986) Grab\u00f3wka wyp\u0142ywa\u0142a z jeziorek po\u0142o\u017conych na p\u0142d. wsch\u00f3d od K\u0142odziska i uchodzi\u0142a do Warty zapewne na p\u0142d. zach\u00f3d od Lubowa. Obecne ukszta\u0142towanie terenu w tym rejonie jest zmieniona wskutek regulacji Warty.O Mokrzenicy Kozierowski pisze w \u201eBadaniach nazw topograficznych\u201d (t. II z 1922), \u017ce jest to struga nieznana mi\u0119dzy \u0106machowem a Biezdrowem, wzmiankowana w ko\u0144cu XVIII w. Niemo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce Mokrzenica to wcze\u015bniejsza \u2013 by\u0107 mo\u017ce tylko lokalna \u2013 nazwa Strugi Ostrorogskiej. Natomiast wzg\u00f3rze Chlustaczka wg \u201eS\u0142ownika geograficznego kr\u00f3lestwa polskiego…\u201d (t. XIV z 1895) usytuowane jest pomi\u0119dzy Wr\u00f3blewem a Biezdrowem. Odkryto na nim, jak donosi\u0142o czasopismo \u201eK\u0142osy\u201d <\/em>z 1889 r., gr\u00f3b skrzynkowy, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 m.in. niezwykle rzadko spotykana w Wielkopolsce urna twarzowa.<\/p>\n\n\n\n

W protokole z wizytacji kanonicznej ko\u015bcio\u0142a z 1738 r. wymieniono w Biezdrowie dwie nazwy: \u201erola Gapinska\u201d albo \u201eGaspi\u0144ska\u201d (nazw\u0119 t\u0119 utworzono zapewne od nazwiska Gapa \u2013 kmie\u0107 wzmiankowany w Biezdrowie w 1693 r.) i \u201estaw Gr\u0119boczka\u201d. Ostatnia nazwa funkcjonuje do dzi\u015b, tyle, \u017ce w postaci zmienionej na G\u0142\u0119boczka, i odnosi si\u0119 do stawu, kt\u00f3ry usytuowany jest w pobli\u017cu dawnej stajni cugowej w rozwidleniu dr\u00f3g prowadz\u0105cych do Pierwoszewa i Starego Miasta (przez Osady). T\u0119 sam\u0105 nazw\u0119 nosi obecnie przep\u0142ywaj\u0105cy pod brukowan\u0105 drog\u0105 na wsch\u00f3d od wsi strumie\u0144 uchodz\u0105cy do Ostrorogi tu\u017c za zabytkowym mostkiem z 1901 r.<\/p>\n\n\n\n

Do dzi\u015b u\u017cywana jest w Biezdrowie nazwa \u201eSzlaban\u201d. W XIX w. powsta\u0142a droga prowincjonalna zwana \u017cwir\u00f3wk\u0105, \u0142\u0105cz\u0105ca Wronki z Sierakowem. Przy zje\u017adzie ze \u017cwir\u00f3wki na brukowan\u0105 drog\u0119 w kierunku Biezdrowa sta\u0142 budynek, w kt\u00f3rym wg ustnej informacji mieszka\u0142 dr\u00f3\u017cnik pobieraj\u0105cy op\u0142aty, tj. myto za przejazd g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a zamykana szlabanem \u2013 barierk\u0105. \u00d3w budynek zosta\u0142 rozebrany ok. 1942 r., a miejsce, na kt\u00f3rym sta\u0142, do dzi\u015b nazywane jest Szlabanem. Identyczny budynek jak ten w Biezdrowie zachowa\u0142 si\u0119 w niedalekim Kaczlinie.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce, gdzie, jak g\u0142osi podanie, wykopano skarb, za kt\u00f3ry rzekomo mia\u0142 by\u0107 wybudowany ko\u015bci\u00f3\u0142 w Biezdrowie, starsi ludzie nazywaj\u0105 \u201ePieni\u0119\u017cnym Do\u0142em\u201d. Najstarsza wersja historii o skarbie, zanotowana w 1704 r., wspomina, \u017ce \u00f3w skarb znaleziono na granicy d\u00f3br biezdrowskich. Natomiast p\u00f3\u017aniejsze wersje z XIX w. wskazuj\u0105 na miedz\u0119 dziel\u0105c\u0105 terytoria Biezdrowa i Nowej Wsi. Wg ustnych relacji \u00f3w Pieni\u0119\u017cny D\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 podobno blisko Starego Miasta w rozwidleniu dr\u00f3g prowadz\u0105cych do Pierwoszewa i Biezdrowa (przez Osady) nieopodal punktu osnowy geodezyjnej (wznosz\u0105cego si\u0119 na 70 m n.p.m.) Wspomnie\u0107 nale\u017cy, \u017ce na tym terenie jeden z rolnik\u00f3w podczas prac polowych natrafi\u0142 przed laty na ogrodzone kamieniami groby, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 gliniane naczynia. Niekt\u00f3rzy informatorzy twierdz\u0105, \u017ce miejsce, w kt\u00f3rym odnaleziono skarb usytuowane jest po przeciwnej stronie drogi do Biezdrowa.<\/p>\n\n\n\n

W nale\u017c\u0105cej do so\u0142ectwa Biezdrowo wsi Pierwoszewo spotykamy dwie nazwy: \u201eZamczysko\u201d odnosz\u0105ce si\u0119 do grodziska wy\u017cynnego datowanego na prze\u0142om IX i X w. Oraz wzg\u00f3rze \u201e\u0141ysa G\u00f3ra\u201d, pierwsze od strony Wartos\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n

W ordynacji miasta Wartos\u0142aw z 1785 r. wymieniona zosta\u0142a \u0142\u0105ka o nazwie \u201eBabiadziura\u201d usytuowana na p\u0142d. wsch\u00f3d od miasta, w pobli\u017cu drogi (alei jab\u0142oniowej) prowadz\u0105cej do Biezdrowa. Podobno na tym miejscu \u2013 jak niesie podanie ludowe, sta\u0142 niegdy\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142 (b\u0105d\u017a synagoga), kt\u00f3ry zapad\u0142 si\u0119 pod ziemi\u0119. Nazwa ta, znana zreszt\u0105 do dzisiaj, powsta\u0142a jak pisze Z. Zierhoffer, od z\u0142o\u017cenia rzeczownik\u00f3w \u201ebaba\u201d, tj. b\u0142oto, bagno, trz\u0119sawisko oraz \u201edziura\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Na stronie internetowej wsi Chojno, prowadzonej przez regionalist\u0119 Jaros\u0142awa Miko\u0142ajczaka, w\u015br\u00f3d wielu lokalnych nazw topograficznych wymieniono \u201eD\u0142ugi\u0142\u0119g\u201d. Miejsce nosz\u0105ce t\u0119 nazw\u0119 znajduje si\u0119 po prawej stronie Warty, przy drodze \u0142\u0105cz\u0105cej osad\u0119 Zdroje ze stacj\u0105 kolejow\u0105 Mokrz. Sta\u0142a tam le\u015bnicz\u00f3wka nale\u017c\u0105c\u0105 do maj\u0105tku Biezdrowo, kt\u00f3r\u0105 w czasie II wojny \u015bwiatowej rozebrali Niemcy.<\/p>\n\n\n\n

W \u201eS\u0142owniku historyczno-geograficznym woj… pozna\u0144skiego w \u015bredniowieczu\u201d (cz. III z 1997) odnotowano w okolicy Biezdrowa nazwy dw\u00f3ch nieistniej\u0105cych osad: \u201ePami\u0119cino\u201d i \u201eSm\u0119ty\u201d (b\u0105d\u017a \u201e\u015aniaty\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Autorzy \u201eVademecum krajoznawczego Ziemi Szamotulskiej\u201d (Szamotu\u0142y 2002) podaj\u0105 nazw\u0119 bli\u017cej nieznanej, a podobno niegdy\u015b istniej\u0105cej w okolicy Biezdrowa miejscowo\u015bci \u201eCzechowo\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Pojasek. Nowa Wie\u015b, 2009.<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017cszy artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany w 2009 r. w \u201eKronice Biezdrowskiej: 725 lat wsi Biezdrowo, 100 lat K\u00f3\u0142ka Rolniczego, 43 lata Ko\u0142a Gospody\u0144 Wiejskich\u201d. Egzemplarz tej ksi\u0105\u017cki dost\u0119pny jest w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Wronki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szkic o nazwie Biezdrowo. Nazwy geograficzne w Biezdrowie i okolicy Biezdrowo pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach od ko\u0144ca XIII w. Najstarsze zapisy tej nazwy (z wyj\u0105tkiem zapis\u00f3w z lat 1372, 1455 i 1580) zosta\u0142y wymienione w kolejno\u015bci chronologicznej w \u201eS\u0142owniku historyczno\u2013geograficznym wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego w \u015bredniowieczu\u201d (cz. I, Wroc\u0142aw 1982\u201387) i przedstawiaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: \u201eBecrow (!), Bacrow […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":498,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[129],"class_list":{"0":"post-494","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-miejsca","9":"tag-biezdrowo","10":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":499,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494\/revisions\/499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/498"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}