{"id":464,"date":"2015-12-09T17:16:12","date_gmt":"2015-12-09T16:16:12","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=464"},"modified":"2021-04-30T17:16:37","modified_gmt":"2021-04-30T15:16:37","slug":"herb","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=464","title":{"rendered":"Herb"},"content":{"rendered":"\n

Herb ma wyra\u017ca\u0107 majestat miasta<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z planowan\u0105 zmian\u0105 statutu Miasta i Gminy Wronki nast\u0105pi zmiana wzoru herbu i flagi. Dotychczasowe wzory symboli gminy Wronki uzyska\u0142y negatywn\u0105 opini\u0119 Komisji Heraldycznej. Nowe projekty pozytywnie zaopiniowane przez t\u0119 Komisj\u0119 przygotowa\u0142 Szymon Skrzypczak. O herbie opowiada znawca tematu \u2013 regionalista, pracownik Muzeum Ziemi Wronieckiej Piotr Pojasek.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce na pocz\u0105tku wyja\u015bnijmy, dlaczego tak cz\u0119sto mylimy herb z god\u0142em? Sk\u0105d to nieporozumienie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie, ma\u0142o kto wie, \u017ce herb sk\u0142ada si\u0119 z god\u0142a i tarczy. Przy czym powierzchnia tarczy to nie t\u0142o, a pole. A dlaczego wielu ludzi myli herb z god\u0142em? Bo m\u00f3wimy o herbach miast i godle Polski. Termin \u201egod\u0142o Polski\u201c w odniesieniu do \u201eherbu Polski\u201c jest zapisany w ustawie zasadniczej. S\u0142ucha\u0142em przed laty audycji z wybitnym polskim heraldykiem, prof. Stefanem Krzysztofem Kuczy\u0144skim*. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce w najbli\u017cszym czasie chcia\u0142 przygotowa\u0107 nowelizacj\u0119 zapis\u00f3w w konstytucji, kt\u00f3ra m\u00f3wi o symbolach Polski. Planowano zmieni\u0107 nazw\u0119 symbolu naszego pa\u0144stwa \u2013 kt\u00f3ry mia\u0142 przesta\u0107 funkcjonowa\u0107 jako god\u0142o. Prof. Kuczy\u0144ski zmar\u0142 i nie zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c tego zrobi\u0107. Ka\u017cdy Polak powinien wiedzie\u0107, \u017ce god\u0142em Polski jest Orze\u0142 Bia\u0142y. Je\u015bli orze\u0142 ten jest umieszczony w czerwonym polu tarczy to w\u00f3wczas m\u00f3wimy nie o godle, ale o herbie.<\/p>\n\n\n\n

Jak d\u0142ugo zajmuje si\u0119 Pan badaniami nad herbem Wronek? Dlaczego herb powinien zosta\u0107 zmieniony?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zawsze szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142y mnie herby szlacheckie. W zwi\u0105zku z tym kiedy\u015b zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na herb naszego miasta. W swoich badaniach, kt\u00f3rymi zajmowa\u0142em si\u0119 bardzo d\u0142ugo, spotyka\u0142em r\u00f3\u017cne wyobra\u017cenia tego herbu. Stara\u0142em si\u0119 zebra\u0107, na miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci, najwi\u0119kszy zbi\u00f3r piecz\u0119ci, wizerunk\u00f3w. Uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107 do wszystkich piecz\u0119ci miejskich. Po ich analizie doszed\u0142em do wniosku, \u017ce wizerunek obecnego wzoru herbu powinien zosta\u0107 zmieniony w zwi\u0105zku z pewnymi b\u0142\u0119dami. W 2012 r. zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do mnie Szymon Skrzypczak**, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 wronieckiemu urz\u0119dowi wykonanie nowego projektu wizerunku herbu Wronek. Mia\u0142 gotow\u0105 propozycj\u0119, ja jednak mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci. Dyskutowali\u015bmy nad wprowadzeniem zmian w kszta\u0142cie wrony. Efektem tej dyskusji jest nowy projekt. Jego wz\u00f3r zosta\u0142 odes\u0142any przez Komisj\u0119 Heraldyczn\u0105 z Warszawy bez uwag. To si\u0119 rzadko zdarza, poniewa\u017c niekt\u00f3re miasta maj\u0105 odrzucane projekty \u2013- cz\u0119sto kilkakrotnie.<\/p>\n\n\n\n

Jaka jest historia wronieckiego herbu? Gdzie mo\u017cna zobaczy\u0107 jego najstarsze wizerunki? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Herb ten nale\u017cy do grupy herb\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych. To herby, kt\u00f3re wywodz\u0105 si\u0119 od nazwy miasta. Najstarszy wizerunek naszego herbu widnieje na piecz\u0119ci miejskiej z 1432 r. Piecz\u0119\u0107 t\u0119 przed laty mia\u0142em okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 w Archiwum G\u0142\u00f3wnym Akt Dawnych w Warszawie. Od samego pocz\u0105tku \u2013 od pierwszego znanego odcisku piecz\u0119ci \u2013 do 1949 r. mieli\u015bmy szereg piecz\u0119ci miejskich. One pocz\u0105tkowo mia\u0142y tekst legendy otokowej \u0142aci\u0144ski, w okresie zabor\u00f3w tekst niemiecki, a w okresie 20-lecia mi\u0119dzywojennego napis polski. Wrona przedstawiona w polu tych piecz\u0119ci by\u0142a zwr\u00f3cona zawsze w t\u0119 sam\u0105 stron\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wspomina\u0142 Pan, \u017ce nasza wrona jest wyj\u0105tkiem w polskiej heraldyce…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tutaj trzeba powiedzie\u0107 o stronach tarczy \u2013 strona heraldyczna i strona rzeczywista to s\u0105 dwie r\u00f3\u017cne strony, to znaczy, \u017ce strony te s\u0105 wzgl\u0119dem siebie przeciwstawne. Nasza wrona jest wyj\u0105tkiem, poniewa\u017c wszystkie zwierz\u0119ta na herbach s\u0105 zwr\u00f3cone w stron\u0119 heraldyczn\u0105 praw\u0105 czyli rzeczywist\u0105 lew\u0105 \u2013 z wron\u0105 jest odwrotnie. W tej sprawie przed laty zadzwoni\u0142em do wspomnianego prof. Kuczy\u0144skiego. On zna\u0142 doskonale temat, poniewa\u017c opisa\u0142 najstarsz\u0105 piecz\u0119\u0107 miejsk\u0105 Wronek. Powiedzia\u0142, \u017ce mamy do czynienia z wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 i nie nale\u017cy obecnie tej wrony odwraca\u0107. Gdyby jednak dzisiaj powsta\u0142o miasto, kt\u00f3remu nadano by w herbie zwierz\u0119 zwr\u00f3cone w t\u0119 sam\u0105 stron\u0119, co nasza wrona, by\u0142oby to traktowane jako b\u0142\u0105d. Nale\u017ca\u0142oby to zwierz\u0119 odwr\u00f3ci\u0107. Tradycja pi\u0119ciowiekowa upowa\u017cnia nas do tego, \u017ce nie musimy si\u0119 dostosowa\u0107 do tej zasady heraldycznej.<\/p>\n\n\n\n

Jakie b\u0142\u0119dy zawiera obecny wz\u00f3r herbu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opracowuj\u0105c projekt herbu miasta o rodowodzie \u015bredniowiecznym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce god\u0142o \u2013 w przypadku Wronek jest nim ptak \u2013 musi mie\u0107 cechy odnosz\u0105ce si\u0119 do stylistyki gotyckiej. Or\u0119\u017cem wrony jest dzi\u00f3b i \u0142apy. Or\u0119\u017c musi by\u0107 uwydatniony, wi\u0119kszy ni\u017c to ma miejsce w rzeczywisto\u015bci czyli w naturze. Od XV do XX w. na piecz\u0119ciach miejskich nigdy nie pojawia\u0142 si\u0119 dodatkowy element poza god\u0142em \u2013 czyli wron\u0105. Nale\u017cy tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o w\u0142a\u015bciwym kszta\u0142cie tarczy. Najcz\u0119\u015bciej w heraldyce miejskiej stosuje si\u0119 tarcz\u0119 zwan\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105, kt\u00f3ra jest do\u0142em zaokr\u0105glona. Obecny wz\u00f3r herbu nie spe\u0142nia przywo\u0142anych zasad.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d nagle w 1999 r. w dolnej cz\u0119\u015bci tarczy pojawi\u0142o si\u0119 wzg\u00f3rze?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najlepiej zapyta\u0107 o to osoby, kt\u00f3re wypracowa\u0142y ten wizerunek. Z literatury mo\u017cemy przywo\u0142a\u0107 prac\u0119 M. Gumowskiego z 1932 r. pt. \u201ePiecz\u0119cie i herby miast wielkopolskich\u201c. Gumowski w ha\u015ble \u201eWronki\u201c omawia historyczne piecz\u0119cie miejskie. Za\u015b w opisie herbu miasta podaje, \u017ce wrona powinna sta\u0107 na murawie. W swojej publikacji zamie\u015bci\u0142 te\u017c takie bardzo schematyczne wyobra\u017cenia naszego herbu z wron\u0105 na murawie. W tym miejscu musz\u0119 wyja\u015bni\u0107, \u017ce muraw\u0119 w odr\u00f3\u017cnieniu od wzg\u00f3rza zaznacza si\u0119 poziom\u0105 lini\u0105 prost\u0105. Gumowski w latach 60. XX w. by\u0142 autorem dw\u00f3ch kolejnych opracowa\u0144 o heraldyce miejskiej i, co ciekawe, w herbie Wronek umie\u015bci\u0142 w polu srebrnym wron\u0119 bez murawy. We Wronkach w przestrzeni miejskiej zielone wzg\u00f3rze pojawi\u0142o si\u0119 w wizerunku herbu umieszczonym w kartuszu na froncie ratusza. W chwili wybudowania gmachu magistratu ten kartusz by\u0142 jednobarwny. Na pocz\u0105tku lat 80. XX w. \u00f3wczesne w\u0142adze zadecydowa\u0142y, aby herb na ratuszu \u201eo\u017cywi\u0107\u201d i w\u00f3wczas domalowano m.in. owo wzg\u00f3rze. Wiele os\u00f3b z pewno\u015bci\u0105 pami\u0119ta, \u017ce ogon wrony wystawa\u0142 poza tarcz\u0119, kt\u00f3r\u0105 powi\u0119kszono dopiero w trakcie ostatniego malowania ratusza. Powodu dla kt\u00f3rego w 1999 r. w projekcie obecnego wzoru herbu Wronek umieszczono wzg\u00f3rze upatrywa\u0142bym w pracy Gumowskiego z 1932 r., a tak\u017ce w przerobionym kolorystycznie herbie na ratuszu. Murawa i wzg\u00f3rze nigdy nie wyst\u0119powa\u0142y w wizerunkach herbu na historycznych piecz\u0119ciach miejskich miasta Wronki. Z tego powodu nowy wz\u00f3r herbu nie powinien zawiera\u0107 tego rodzaju figur przyrody nieo\u017cywionej.<\/p>\n\n\n\n

Co z opisem naszego herbu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy herb dodatkowo musi mie\u0107 sw\u00f3j kr\u00f3tki, zwi\u0119z\u0142y opis. Jest on bardzo wa\u017cny. Kiedy mamy dobrze sformu\u0142owany opis herbu, osoba, u kt\u00f3rej chcieliby\u015bmy zam\u00f3wi\u0107 projekt herbu, je\u015bli zna zasady komponowania herb\u00f3w, to wed\u0142ug tego opisu nie pope\u0142ni b\u0142\u0119d\u00f3w. Opis obecnego wzoru jest bardzo zawi\u0142y, za d\u0142ugi, za szczeg\u00f3\u0142owy. Pojawia si\u0119 te\u017c tam jeden zasadniczy b\u0142\u0105d \u2013 w polu tarczy wyst\u0119puje zielone wzg\u00f3rze, a w opisie jest mowa o murawie. To s\u0105 przecie\u017c dwa r\u00f3\u017cne elementy krajobrazu wyst\u0119puj\u0105ce w herbach. Opis obecnego wzoru jest bardzo kr\u00f3tki: \u201eW polu srebrnym wrona czarna krocz\u0105ca w lewo\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jakie s\u0105 zalety herbu zaprojektowanego przez S. Skrzypczaka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podobie\u0144stwo do \u017cywego ptaka, dynamizm, stylistyka gotycka, uwydatniony or\u0119\u017c, dostojno\u015b\u0107 \u2013 a te ostatnie cechy s\u0105 bardzo wa\u017cne w heraldyce. W tym miejscu musz\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce S. Skrzypczak jest wysokiej klasy grafikiem, a jego realizacja plastyczna wrony znakomicie wyra\u017ca majestat Wronek.<\/p>\n\n\n\n

Gdzie b\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 nowe wizerunki herbu Wronek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W pierwszej kolejno\u015bci b\u0119dzie trzeba zam\u00f3wi\u0107 now\u0105 piecz\u0119\u0107 Burmistrza MiG Wronki, na kt\u00f3rej musi si\u0119 znale\u017a\u0107 obowi\u0105zuj\u0105cy wz\u00f3r herbu. W przysz\u0142o\u015bci, kiedy b\u0119d\u0105 powstawa\u0107 nowe ulice to w tabliczkach, obok nazwy, umieszczany b\u0119dzie nowy wz\u00f3r herbu. Nie b\u0119dzie jednorazowej akcji wymiany wszystkich tabliczek \u2013 stare b\u0119d\u0105 zast\u0119powane w zwi\u0105zku ze zu\u017cyciem. Herb na ratuszu b\u0119dzie wymaga\u0142 korekty polegaj\u0105cej na usuni\u0119ciu \u2013 zamalowaniu pag\u00f3rka oraz nadaniu w\u0142a\u015bciwego kszta\u0142tu tarczy hiszpa\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Flaga Wronek tak\u017ce si\u0119 zmieni. Przygotowane s\u0105 dwa projekty.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odpowiadaj\u0105c na to pytanie, musz\u0119 si\u0119 te\u017c odnie\u015b\u0107 do obecnej flagi. Je\u015bli wykorzystujemy na niej barwy herbu, to kolor god\u0142a nie powinien odpowiada\u0107 dw\u00f3m bardzo w\u0105skim pasom. Gdy patrzymy na t\u0119 flag\u0119 z kilkunastu metr\u00f3w, to czarne pasy si\u0119 zlewaj\u0105 z szerokimi pasami zielonymi. Tymczasem barwa god\u0142a herbowego powinna by\u0107 proporcjonalna pozosta\u0142ym barwom, kt\u00f3re s\u0105 umieszczone na p\u0142acie flagi. Kompozycja obu nowych propozycji flag zak\u0142ada wykorzystanie god\u0142a herbowego \u2013 wrony, co wp\u0142ynie na lepsze rozpoznawanie naszej flagi. Na nowych propozycjach umie\u015bcili\u015bmy god\u0142o na cz\u0119\u015bci p\u0142ata w barwie pola tarczy herbu. Przy takim rozwi\u0105zaniu mo\u017cna by\u0142o dodatkowo wprowadzi\u0107 barw\u0119 zielon\u0105. To barwa przyjazna. Wiele os\u00f3b podkre\u015bla te\u017c, \u017ce gmina Wronki jest zielona. Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 to przecie\u017c lasy, pola, \u0142\u0105ki.<\/p>\n\n\n\n

W ostatnich latach swoje znaki (herby) ustanowi\u0142y wsie so\u0142eckie. Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 to ich oficjalne znaki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie. Wsie nie maj\u0105 statusu jednostki samorz\u0105dowej i dlatego nie mog\u0105 stara\u0107 si\u0119 o w\u0142asne herby. Te znaki mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane do cel\u00f3w promocyjnych wsi. Taki znak od dawna \u015bwietnie funkcjonuje w Chojnie, znaki maj\u0105: Biezdrowo, Pakawie, Nowa Wie\u015b, Popowo. Wartos\u0142aw \u2013 przez to \u017ce wcze\u015bniej by\u0142 miastem \u2013 mia\u0142 piecz\u0119\u0107 z herbem miasta, dzisiaj jako wie\u015b, mo\u017ce pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 herbem, z tym, \u017ce so\u0142tys nie mo\u017ce tego herbu umie\u015bci\u0107 na piecz\u0119ci i drukach so\u0142eckich. Na koniec pragn\u0119 jeszcze raz podkre\u015bli\u0107, \u017ce w heraldyce obowi\u0105zuj\u0105 nas okre\u015blone kanony, kt\u00f3rych nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107. Je\u015bli nasz herb ma by\u0107 dobrze zaprojektowany, to musi si\u0119 odnosi\u0107 do tych kanon\u00f3w i historii miasta. Nale\u017cy tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce herb wizualnie zast\u0119puje nazw\u0119 miasta.<\/p>\n\n\n\n

Wywiad ukaza\u0142 si\u0119 w „Dniu Szamotulskim” z dnia 8 maja 2015 roku; rozmow\u0119 przeprowadzi\u0142a dziennikarka Paulina \u015aliwa.<\/p>\n\n\n\n

*Prof. Stefan Krzysztof Kuczy\u0144ski (1938-2010) \u2013 polski historyk, wybitny heraldyk, pierwszy przewodnicz\u0105cy Komisji Heraldycznej przy MSWiA.<\/p>\n\n\n\n

* * Szymon Skrzypczak (ur. 1983) \u2013 projektant, grafik, rysownik, rze\u017abiarz za\u0142o\u017cyciel i w\u0142a\u015bciciel studia projektowego Yappingdog. Zwyci\u0119zca mi\u0119dzynarodowego konkursu projektowego na jubileuszowe logo 50. rocznicy powstania UE.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej na ilustracjach:<\/p>\n\n\n\n

1. Aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cy wz\u00f3r herbu Wronek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

2. Aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cy wz\u00f3r flagi Wronek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

3. Projekt herbu Wronek autorstwa Szymona Skrzypczaka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

4-5. Dwa projekty flagi Wronek autorstwa Szymona Skrzypczaka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

6. Nielegalna flaga Wronek – u\u017cywana i rozpowszechniana w spos\u00f3b niezgodny z uchwa\u0142\u0105 Rady Miasta i Gminy Wronki dot. symboli Miasta i Gminy Wronki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

7. Sta\u0142a prezentacja symboli narodowych Polski w jednej z wronieckich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

8. Piotr Pojasek (fot. Paulina \u015aliwa).<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Herb ma wyra\u017ca\u0107 majestat miasta W zwi\u0105zku z planowan\u0105 zmian\u0105 statutu Miasta i Gminy Wronki nast\u0105pi zmiana wzoru herbu i flagi. Dotychczasowe wzory symboli gminy Wronki uzyska\u0142y negatywn\u0105 opini\u0119 Komisji Heraldycznej. Nowe projekty pozytywnie zaopiniowane przez t\u0119 Komisj\u0119 przygotowa\u0142 Szymon Skrzypczak. O herbie opowiada znawca tematu \u2013 regionalista, pracownik Muzeum Ziemi Wronieckiej Piotr Pojasek. Mo\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":467,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,11],"tags":[123,124,16],"class_list":{"0":"post-464","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-wydarzenia","9":"tag-herb","10":"tag-wrona","11":"tag-wronki","12":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=464"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1837,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/464\/revisions\/1837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/467"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}