{"id":426,"date":"2016-04-05T15:35:52","date_gmt":"2016-04-05T13:35:52","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=426"},"modified":"2021-04-30T15:36:29","modified_gmt":"2021-04-30T13:36:29","slug":"kapitan-adam-kowalczyk","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=426","title":{"rendered":"Kapitan Adam Kowalczyk"},"content":{"rendered":"\n

Ocaleni z niepami\u0119ci \u2013 kapitan Adam Kowalczyk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kpt. piech. Adam Kowalczyk, syn Jana i J\u00f3zefy z domu Bia\u0142ek, urodzi\u0142 si\u0119 11 pa\u017adziernika 1894 roku w Nowej Wsi ko\u0142o Wronek w powiecie szamotulskim. Przed powo\u0142aniem do odbycia obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej w armii niemieckiej uko\u0144czy\u0142 szkol\u0119 budowlan\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W czasie I wojny \u015bwiatowej, jako poddany pruski, 21 wrze\u015bnia 1914 roku zosta\u0142 powo\u0142any do armii zaborcy i skierowany na front zachodni. Walczy\u0142 we Francji, gdzie 8 sierpnia 1918 roku, w ostatniej bitwie w Amiens nad rzek\u0105 Somm\u0105 zosta\u0142 ranny. Po wyleczeniu ran i zako\u0144czeniu wojny, w listopadzie 1918 roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju, do Wronek, zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do Stra\u017cy Ludowej i bra\u0142 udzia\u0142 w przygotowaniach do powstania wielkopolskiego.<\/p>\n\n\n\n

Z chwil\u0105 jego wybuchu, jako dow\u00f3dca oddzia\u0142u powsta\u0144czego bra\u0142 udzia\u0142 w walkach w Grupie Zachodniej, mi\u0119dzy innymi o wyzwolenie Wolsztyna i Zb\u0105szynia, oraz na froncie p\u00f3\u0142nocnym jako dow\u00f3dca plutonu w oddziale wronieckim. Od 10 marca 1919 roku otrzyma\u0142 przydzia\u0142 do 10 kompanii 2 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Wielkopolskich, najpierw jako dow\u00f3dca plutonu, a nast\u0119pnie dow\u00f3dca kompanii w sk\u0142adzie 2 Pu\u0142ku Piechoty Wielkopolskiej w 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej (\u017belaznej), dowodzonej przez gen. Daniela Konarzewskiego, w ofensywie znad Wieprza, pod Sobolewem, a tak\u017ce pod \u0141askarzewem wykaza\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnym m\u0119stwem.<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych pozosta\u0142 w wojsku, odby\u0142 szkolenie zawodowe, by\u0142 mi\u0119dzy innymi absolwentem Szko\u0142y Oficerskiej w Poznaniu, otrzyma\u0142 awans do stopnia podporucznika i zosta\u0142 skierowany do s\u0142u\u017cby w 68 Pu\u0142ku Piechoty we Wrze\u015bni. W latach 1922 do 1930 s\u0142u\u017cy\u0142 w 56 Pu\u0142ku Piechoty w Krotoszynie pocz\u0105tkowo na stanowisku dow\u00f3dcy kompanii; pu\u0142k ten podczas wojny polsko-bolszewickiej zosta\u0142 sformowany z 2 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Wielkopolskich. W 1923 roku podporucznik Adam Kowalczyk otrzyma\u0142 awans do stopnia porucznika, a 1 stycznia 1929 roku kapitana i obj\u0105\u0142 stanowisko oficera \u017cywno\u015bciowego. W styczniu 1930 zosta\u0142 przeniesiony do s\u0142u\u017cby w Korpusie Ochrony Pogranicza. Pocz\u0105tkowo by\u0142 adiutantem w 7 batalionie KOP w Pod\u015bwilu, powiat Dzisna, wojew\u00f3dztwo wile\u0144skie, a nast\u0119pnie, do po\u0142owy sierpnia 1939 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kwatermistrza tego batalionu. W\u00f3wczas zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko kwatermistrza 3 Pu\u0142ku Piechoty KOP, sformowanego w trybie nadzwyczajnym, wynikaj\u0105cym z zagro\u017cenia wybuchem wojny z Niemcami. Dow\u00f3dztwo pu\u0142ku przygotowa\u0142o wniosek o awans do stopnia majora.<\/p>\n\n\n\n

Za m\u0119stwo na froncie oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 by\u0142 odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari V klasy, czterokrotnie Krzy\u017cem Walecznych, Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921, Medalem Dziesi\u0119ciolecia Odzyskanej Niepodleg\u0142o\u015bci i innymi odznaczeniami.<\/p>\n\n\n\n

W trzeciej dekadzie sierpnia (23-25.08) 1939, na podstawie przydzia\u0142u mobilizacyjnego, skierowany zosta\u0142 z g\u0142\u00f3wnymi si\u0142ami nowo sformowanego pu\u0142ku KOP w okolice Suwa\u0142k nad Prusk\u0105 granic\u0119. W drugiej dekadzie wrze\u015bnia, wycofuj\u0105cy si\u0119 w kierunku po\u0142udniowym pu\u0142k, znajdowa\u0142 si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci Polesia, z zamiarem po\u0142\u0105czenia si\u0119 z Samodzieln\u0105 Grup\u0105 Operacyjn\u0105 „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga. Po drodze, w dniach 21-23 wrze\u015bnia, stoczyli bitwy z Armi\u0105 Czerwon\u0105 pod Ko\u0142kami, oraz w tr\u00f3jk\u0105cie wsi Borowicze-Hruziatyn-Naw\u00f3z, po kt\u00f3rych zostali otoczeni przez wojska sowieckie i wzi\u0119ci do niewoli.<\/p>\n\n\n\n

W dniach od 23 do 29 wrze\u015bnia kpt. Adma Kowalczyk by\u0142 przetrzymywany w budynku wi\u0119zienia Powiatowej Komendy Policji w Kowlu, nast\u0119pnie przez wi\u0119zienie w Szepiet\u00f3wce, dalej w Kijowie i Tiotkino, 3 listopada 1939 roku o godzinie 2 w nocy dotar\u0142 do obozu specjalnego NKWD w Kozielsku.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec kwietnia 1940 roku przekazany przez w\u0142adze obozu do dyspozycji UNKWD w Smole\u0144sku, 30 kwietnia zosta\u0142 zamordowany w Lesie Katy\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n

Jego nazwisko znajduje si\u0119 na li\u015bcie wywozowej NKWD nr 052\/4 z 27 kwietnia 1940 roku, pozycja 74, teczka personalna nr 2476. W czasie ekshumacji prowadzonej wiosna 1943 roku przez specjaln\u0105 komisj\u0119 niemieck\u0105, przy udziale Komisji Technicznej Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca zosta\u0142 zidentyfikowany i oznaczony numerem AM 3849.<\/p>\n\n\n\n

Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Melani\u0119 z B\u0142a\u017cejczyk\u00f3w oraz c\u00f3rki Danut\u0119 i Janin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W listopadzie 2007 roku kpt. piech. Adam Kowalczyk zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 majora.<\/p>\n\n\n\n

Na podstawie: Janina Pa\u0144czakowa, Ma\u0142gorzata Cicho\u0144, Powsta\u0144cy Wielkopolscy w grobach katy\u0144skich, Pozna\u0144 2010, s. 85-86, wyd. Stowarzyszenie KATY\u0143 w Poznaniu (biogram umieszczono za zgod\u0105 autorek \u2013 c\u00f3rki i wnuczki kpt. A. Kowalczyka).<\/p>\n\n\n\n

2. Kpt. Kowalczyk z \u017con\u0105 Melani\u0105 z B\u0142a\u017cejczyk\u00f3w oraz c\u00f3rkami Danut\u0105 i Janin\u0105. W\u0142asno\u015b\u0107 J. Pa\u0144czakowa.
\"\" <\/p>\n\n\n\n

1. Kpt. Adam Kowalczyk. W\u0142asno\u015b\u0107 J. Pa\u0144czakowa
\"\" <\/p>\n\n\n\n

3. Akt urodzenia A. Kowalczyka. W\u0142asno\u015b\u0107: Archiwum Pa\u0144stwowe w Poznaniu Oddzia\u0142 w Pile, Akta Urz\u0119du Stanu Cywilnego Wronki, Ksi\u0119ga urodze\u0144 z roku 1894, poz. 405
\"\" <\/p>\n\n\n\n

4. Park dworski w Nowej Wsi k\/Wronek. Zdj\u0119cie dokumentuj\u0105ce budow\u0119 miejsca pami\u0119ci kpt. A. Kowalczyka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac nieodp\u0142atnie wykona\u0142a firma Rafa\u0142a Siwi\u0144skiego „Panderoza” z Popowa. Maj 2011 r. Fot. P. Pojasek
\"\" <\/p>\n\n\n\n

5-9. Park w Nowej Wsi. Katy\u0144ski D\u0105b Pami\u0119ci wraz z tablic\u0105 dla upami\u0119tnienia kpt. A. Kowalczyka. Fot. P. Pojasek
\"\"
\"\"
\"\"
\"\"
\"\" <\/p>\n\n\n\n

10. Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki J. Pa\u0144czakowej i M. Cicho\u0144, Powsta\u0144cy Wielkopolscy w grobach katy\u0144skich, Pozna\u0144 2010
\"\" <\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Tre\u015b\u0107 aktu urodzenia kpt. Adama Kowalczyka (t\u0142umaczenie z niemieckiego Eligiusz Ratajczak):<\/p>\n\n\n\n

\u201eNr 405<\/p>\n\n\n\n

Wronki, 19 pa\u017adziernika 1894 roku.<\/p>\n\n\n\n

Przed ni\u017cej podpisanym urz\u0119dnikiem stanu cywilnego stawi\u0142 si\u0119 dzi\u015b osobi\u015bcie mi znany Johann (Jan) Kowalczyk, czeladnik murarski, zamieszka\u0142y w Nowej Wsi, wyznania katolickiego i poda\u0142, i\u017c J\u00f3zefa Kowalczyk z d. Bia\u0142ek, wyznania katolickiego, jego \u017cona, zamieszka\u0142a z nim w Nowej Wsi w jego mieszkaniu, urodzi\u0142a w dniu dwunastym pa\u017adziernika roku tysi\u0105c osiemset dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tego czwartego w po\u0142udnie o godzinie dwunastej i p\u00f3\u0142, dziecko p\u0142ci m\u0119skiej, kt\u00f3remu nadano imi\u0119 Adam.<\/p>\n\n\n\n

Widzia\u0142em, potwierdzam i podpisuj\u0119<\/p>\n\n\n\n

(-) Jan Kowalczyk<\/p>\n\n\n\n

Urz\u0119dnik Stanu Cywilnego<\/p>\n\n\n\n

(-) Otterson\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Tre\u015b\u0107 tablicy przy Katy\u0144skim D\u0119bie Pami\u0119ci w Nowej Wsi:<\/p>\n\n\n\n

\u201eD\u0104B PAMI\u0118CI \/ POSADZONY DLA UHONOROWANIA \/ KAPITANA \/ ADAMA KOWALCZYKA \/ URODZONEGO 11 X 1894 R. W NOWEJ WSI \/ POWSTA\u0143CA WIELKOPOLSKIEGO \/ \u017bO\u0141NIERZA 2 PU\u0141KU STRZELC\u00d3W WIELKOPOLSKICH \/ I KORPUSU OCHRONY POGRANICZA \/ ODZNACZONEGO ORDEREM WOJENNYM VIRTUTI MILITARI \/ ZAMORDOWANEGO PRZEZ NKWD W KATYNIU 30 IV 1940 R. \/ PROGRAM \u00abKATY\u0143 OCALI\u0106 OD ZAPOMNIENIA\u2026\u00bb\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Relacje z wydarze\u0144 po\u015bwi\u0119conych osobie kpt. Adama Kowalczyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Sadzenie w Nowej Wsi Katy\u0144skiego D\u0119bu Pami\u0119ci; strona Wronki.pl – Oficjalna Strona Urz\u0119du Miasta i Gminy Wronki, wpis z dnia: 06-06-2011: \u015awi\u0119to 56 Pu\u0142ku Piechoty<\/a><\/p>\n\n\n\n

2. Wizyta w Nowej Wsi Janiny Pa\u0144czakowej i Ma\u0142gorzaty Cicho\u0144; strona Szko\u0142y Podstawowej im. Arkadego Fiedlera w Nowej Wsi, J. Chytra, D\u0105b Pami\u0119ci dla kapitana Adama Kowalczyka, wpis z dnia: 22-05-2011<\/a><\/p>\n\n\n\n

3. Strona Wronieckiego Stowarzyszenia Historycznego „Historica”; patrz \u201eNasze opracowania\u201d \u2013 kapitan Adam Kowalczyk<\/a><\/p>\n\n\n\n

Muzeum Ziemi Wronieckiej sk\u0142ada podzi\u0119kowanie Archiwum Pa\u0144stwowemu w Poznaniu Oddzia\u0142 w Pile za wyra\u017cenie zgody na nieodp\u0142atne umieszczenie skanu aktu urodzenia kpt. A. Kowalczyka na podstronie „Historia Wronek”.<\/p>\n\n\n\n

Oprac. Piotr Pojasek<\/p>\n\n\n\n

Wronki, Wielki Tydzie\u0144 A.D. 2016.<\/p>\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ocaleni z niepami\u0119ci \u2013 kapitan Adam Kowalczyk Kpt. piech. Adam Kowalczyk, syn Jana i J\u00f3zefy z domu Bia\u0142ek, urodzi\u0142 si\u0119 11 pa\u017adziernika 1894 roku w Nowej Wsi ko\u0142o Wronek w powiecie szamotulskim. Przed powo\u0142aniem do odbycia obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej w armii niemieckiej uko\u0144czy\u0142 szkol\u0119 budowlan\u0105. W czasie I wojny \u015bwiatowej, jako poddany pruski, 21 wrze\u015bnia […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":427,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9],"tags":[106],"class_list":{"0":"post-426","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-ludzie","9":"tag-adam-kowalczyk","10":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":428,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions\/428"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/427"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}