{"id":413,"date":"2016-04-11T13:48:22","date_gmt":"2016-04-11T11:48:22","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=413"},"modified":"2021-04-30T13:48:42","modified_gmt":"2021-04-30T11:48:42","slug":"lista-katynska","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=413","title":{"rendered":"Lista Katy\u0144ska"},"content":{"rendered":"\n

Lista Katy\u0144ska \u2013 miasto Wronki i s\u0105siednie wsie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

IV rozbi\u00f3r Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dniu 23 sierpnia 1939 r. zawarty zosta\u0142 pakt o nieagresji pomi\u0119dzy III Rzesz\u0105 Niemieck\u0105 i Zwi\u0105zkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwany od nazwisk ministr\u00f3w spraw zagranicznych obu pa\u0144stw, paktem Ribbentrop-Mo\u0142otow. W tajnym protokole dodatkowym do tego\u017c paktu zawarto ustalenia dotycz\u0105ce m.in. rozbioru terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n

W dniu 1 wrze\u015bnia 1939 r. napa\u015bci\u0105 wojsk niemieckich na nasz\u0105 ojczyzn\u0119 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 druga wojna \u015bwiatowa. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej 17 wrze\u015bnia na wschodnie ziemie Polski wkroczy\u0142a Armia Czerwona.<\/p>\n\n\n\n

Rozkazem najwy\u017cszych w\u0142adz ZSRR uwi\u0119zionych w kilku obozach specjalnych NKWD polskich oficer\u00f3w i funkcjonariuszy mundurowych zamordowano w kwietniu i maju 1940 r. Trzy lata p\u00f3\u017aniej (1943) w Lesie Katy\u0144skim Niemcy odkryli zbiorowe mogi\u0142y polskich je\u0144c\u00f3w wojennych z obozu w Kozielsku.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce w Katyniu po raz pierwszy ujawniona zosta\u0142a wspomniana powy\u017cej zbrodnia, zacz\u0119to nazywa\u0107 j\u0105 \u201ezbrodni\u0105 katy\u0144sk\u0105\u201d. Dzi\u015b nazwa ta u\u017cywana jest do okre\u015blenia ludob\u00f3jstwa wszystkich polskich je\u0144c\u00f3w wojennych zabitych w masowych egzekucjach NKWD wiosn\u0105 1940 r.<\/p>\n\n\n\n

1. Matka Boska Katy\u0144ska. Wydawnictwo podziemne (w\u0142asno\u015b\u0107 P. Pojasek)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

Tragiczny bilans zbrodni katy\u0144skiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eSzacuje si\u0119, \u017ce lista ofiar zbrodni katy\u0144skiej obejmuje co najmniej 21.857 polskich oficer\u00f3w, policjant\u00f3w oraz stra\u017cnik\u00f3w granicznych i wi\u0119ziennych. Na t\u0119 liczb\u0119 sk\u0142ada si\u0119 4421 zamordowanych w Katyniu (je\u0144cy obozu w Kozielsku), 6311 zabitych w Kalininie (je\u0144cy obozu w Ostaszkowie) i 3820 rozstrzelanych w Charkowie (je\u0144cy z obozu w Starobielsku). Ponadto co najmniej 3435 Polak\u00f3w przetrzymywanych w wi\u0119zieniach zachodniej Ukrainy zamordowano w Kijowie i zakopano najpewniej w Bykowni, a 3870 os\u00f3b, kt\u00f3re trafi\u0142y do wi\u0119zie\u0144 zachodniej Bia\u0142orusi zg\u0142adzono w Mi\u0144sku i prawdopodobnie pogrzebano w Kuropatach. W og\u00f3lnej liczbie ofiar katy\u0144skiego mordu Wielkopolan by\u0142o co najmniej 1570\u201d. (cyt. za: S\u0142awomir Kmiecik, \u201eKaty\u0144: W do\u0142ach \u015bmierci zgin\u0119\u0142o prawie 1600 Wielkopolan\u201d, [w:] \u201eG\u0142os Wielkopolski\u201d, wyd. internetowe z 10 kwietnia 2010).<\/p>\n\n\n\n

2. Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201eLista katy\u0144ska \u2013 je\u0144cy oboz\u00f3w: Kozielsk, Ostaszk\u00f3w, Starobielsk. Zaginieni w Rosji Sowieckiej\u201d, oprac. A. Moszy\u0144ski, Warszawa 1989
\"\" <\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Niniejsza lista stanowi zaledwie pr\u00f3b\u0119 odtworzenia faktycznej liczby ofiar zbrodni katy\u0144skiej zwi\u0105zanych z tutejszym terenem. Jej powstanie zawdzi\u0119czamy wsp\u00f3\u0142pracy naszego muzeum z mieszka\u0144cami Ziemi Wronieckiej oraz z r\u00f3\u017cnymi krajowymi instytucjami zajmuj\u0105cymi si\u0119 szeroko poj\u0119t\u0105 tematyk\u0105 katy\u0144sk\u0105. Lista zosta\u0142a podzielona na cztery cz\u0119\u015bci, z tego w pierwszych trzech wyr\u00f3\u017cniono osobne kategorie odnosz\u0105ce si\u0119 do zwi\u0105zk\u00f3w z Wronkami i najbli\u017csz\u0105 okolic\u0105, za\u015b ostatnia dotyczy os\u00f3b ocalonych, kt\u00f3re unikn\u0119\u0142y losu tysi\u0119cy polskich je\u0144c\u00f3w wojennych zamordowanych przez NKWD wiosn\u0105 1940 r.<\/p>\n\n\n\n

Na powojennym pokoleniu wronczan spoczywa zadanie ocalenia z niepami\u0119ci nazwisk przodk\u00f3w \u2013 oficer\u00f3w Wojska Polskiego, funkcjonariuszy Policji Pa\u0144stwowej, S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej i Stra\u017cy Granicznej, kt\u00f3rych mogi\u0142y rozrzucone s\u0105 w kilku miejscach \u201ena nieludzkiej ziemi\u201d. Muzeum Ziemi Wronieckiej apeluje do wszystkich tych, kt\u00f3rzy mog\u0105 uzupe\u0142ni\u0107 list\u0119 o kolejne nazwiska, o bezpo\u015bredni kontakt z plac\u00f3wk\u0105. Wa\u017cne jest, \u017ceby\u015bmy wsp\u00f3lnie zgromadzili wszelkie dost\u0119pne informacje, dokumenty, wspomnienia oraz fotografie. Materia\u0142y te wzbogac\u0105 wiedz\u0119 o historii, o kt\u00f3rej przez dziesi\u0119ciolecia z jednej strony milczano, a z drugiej urz\u0119dowo k\u0142amano, przypisuj\u0105c Niemcom sprawstwo mordu.<\/p>\n\n\n\n

14 listopada 2007 r. Sejm RP poprzez aklamacj\u0119 w ho\u0142dzie ofiarom stalinowskiego ludob\u00f3jstwa uchwali\u0142 dzie\u0144 13 kwietnia Dniem Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej. Jednocze\u015bnie postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego z 5 listopada 2007 r. wszyscy znani z nazwiska zamordowani oficerowie oraz funkcjonariusze s\u0142u\u017cb mundurowych zostali awansowani po\u015bmiertnie na kolejne stopnie.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z trwa\u0142ych form uhonorowania naszych Bohater\u00f3w jest sadzenie Katy\u0144skich D\u0119b\u00f3w Pami\u0119ci w ramach Programu „Katy\u0144…Ocali\u0107 od zapomnienia”. Aktualnie d\u0119by takie rosn\u0105 w Nowej Wsi i Biezdrowie. Nale\u017cy mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce w nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie ich znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

CZE\u015a\u0106 I CHWA\u0141A BOHATEROM!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

I. Pochodz\u0105cy spod Wronek:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. St. post. PP W\u0142adys\u0142aw CHOJAN, syn Marcina i Marianny z Biedziak\u00f3w, urodzony 22 maja 1894 r. w \u0106machowie k\/Wronek. W czasie I wojny \u015bwiatowej wcielony (ok. 1915) do armii niemieckiej. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Od 1921 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w jednostkach Policji Komendy Miejskiej w Poznaniu, m.in. w I Komisariacie. Rozkazem nr 620 z 10 sierpnia 1938 r. przeniesiony do III Komisariatu Komendy Miejskiej w Poznaniu, gdzie pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 do wrze\u015bnia 1939 r. w stopniu starszego posterunkowego. Odznaczony Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921, Medalem Dziesi\u0119ciolecia Odzyskanej Niepodleg\u0142o\u015bci oraz Polsk\u0105 Powszechn\u0105 Odznak\u0105 Sportow\u0105. W nieznanych okoliczno\u015bciach po 17 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli sowieckiej; przebywa\u0142 w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, sk\u0105d w kwietniu 1940 r. wywieziono go i zamordowano w budynku NKWD w Kalininie (obecnie Twer), nast\u0119pnie wrzucono do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci w lesie ko\u0142o wsi Miednoje. Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Aniel\u0119 z Gawro\u0144skich oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w Boles\u0142awa i Edmunda. St. post. PP W\u0142adys\u0142aw Chojan zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 aspiranta PP.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osili: S\u0142awomir K\u0119sy z \u0106machowa i Bart\u0142omiej Chojan z Poznania; dane za: P. Pojasek, \u201eD\u0119by Katy\u0144skie w Biezdrowie\u201d, [w:] Wronki.pl – Oficjalna Strona Urz\u0119du Miasta i Gminy Wronki, wpis z dnia 09-04-2014.<\/p>\n\n\n\n

3. St. post. PP W\u0142adys\u0142aw Chojan (udost\u0119pni\u0142 B. Chojan)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

2. Kpt. piech. Adam KOWALCZYK, syn Jana i J\u00f3zefy z Bia\u0142k\u00f3w, urodzony 11 pa\u017adziernika 1894 r. w Nowej Wsi k\/Wronek. Uko\u0144czy\u0142 szkol\u0119 budowlan\u0105. W czasie I wojny \u015bwiatowej we wrze\u015bniu 1914 r. wcielony do armii niemieckiej i wys\u0142any na front zachodni. Uczestniczy\u0142 w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych pozosta\u0142 w wojsku, odby\u0142 szkolenie zawodowe, by\u0142 m.in. absolwentem Szko\u0142y Oficerskiej w Poznaniu, otrzyma\u0142 awans do stopnia podporucznika i zosta\u0142 skierowany do s\u0142u\u017cby w 68 Pu\u0142ku Piechoty we Wrze\u015bni. W latach 1922-1930 s\u0142u\u017cy\u0142 w 56 Pu\u0142ku Piechoty w Krotoszynie. W 1923 r. otrzyma\u0142 awans do stopnia porucznika, a 1 stycznia 1929 r. kapitana. W styczniu 1930 r. przeniesiony do s\u0142u\u017cby w 7 batalionie Korpusu Ochrony Pogranicza w Pod\u015bwilu, wojew\u00f3dztwo wile\u0144skie. W po\u0142owie sierpnia 1939 r. powo\u0142any na stanowisko kwatermistrza 3 Pu\u0142ku Piechoty KOP. Odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari V klasy, czterokrotnie Krzy\u017cem Walecznych, Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921, Medalem Dziesi\u0119ciolecia Odzyskanej Niepodleg\u0142o\u015bci i innymi odznaczeniami. W trzeciej dekadzie sierpnia 1939 r., skierowany z g\u0142\u00f3wnymi si\u0142ami pu\u0142ku KOP w okolice Suwa\u0142k nad prusk\u0105 granic\u0119. W drugiej dekadzie wrze\u015bnia, wycofuj\u0105cy si\u0119 w kierunku po\u0142udniowym pu\u0142k, znajdowa\u0142 si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci Polesia. Po drodze, w dniach 21-23 wrze\u015bnia, pu\u0142k stoczy\u0142 bitw\u0119 z Armi\u0105 Czerwon\u0105 pod Ko\u0142kami, oraz w tr\u00f3jk\u0105cie wsi Borowicze-Hruziatyn-Naw\u00f3z, po kt\u00f3rych zosta\u0142 otoczeny przez wojska sowieckie i wzi\u0119ty do niewoli. W dniach od 23 do 29 wrze\u015bnia kpt. Kowalczyk by\u0142 przetrzymywany w budynku wi\u0119zienia Powiatowej Komendy Policji w Kowlu, nast\u0119pnie przez wi\u0119zienie w Szepiet\u00f3wce, dalej w Kijowie i Tiotkino, 3 listopada 1939 r. dotar\u0142 do obozu specjalnego NKWD w Kozielsku. Pod koniec kwietnia 1940 r. przekazany przez w\u0142adze obozu do dyspozycji UNKWD w Smole\u0144sku, 30 kwietnia zosta\u0142 zamordowany w Lesie Katy\u0144skim. Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Melani\u0119 z B\u0142a\u017cejczyk\u00f3w oraz c\u00f3rki Danut\u0119 i Janin\u0119. Kpt. Adam Kowalczyk zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 majora.<\/p>\n\n\n\n

Dane za: Janina Pa\u0144czakowa, Ma\u0142gorzata Cicho\u0144, \u201ePowsta\u0144cy Wielkopolscy w grobach katy\u0144skich\u201d, Pozna\u0144 2010, wyd. Stowarzyszenie KATY\u0143 w Poznaniu (pierwsza z autorek jest c\u00f3rk\u0105, a druga wnuczk\u0105 kpt. A. Kowalczyka).<\/p>\n\n\n\n

4. Kpt. piech. Adam Kowalczyk (udost\u0119pni\u0142a J. Pa\u0144czakowa)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

3. Kpt. Kazimierz MIKO\u0141AJCZAK, syn Jana i Antoniny z Str\u00f3\u017cyk\u00f3w, urodzony 10 stycznia 1897 r. we wsi Jastrowo k\/Szamotu\u0142. W latach 1903-1911 ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y powszechnej w Jastrowie, gdzie w 1906 r. by\u0142 jednym z inspirator\u00f3w strajku szkolnego w obronie modlitwy w j\u0119zyku polskim, za co spotka\u0142y go r\u00f3\u017cne represje. Po dwuletniej prywatnej nauce j\u0119zyka polskiego, niemieckiego i francuskiego, wyjecha\u0142 do Duisburga, gdzie po odbytym kursie handlowym pracowa\u0142 w banku na stanowisku ksi\u0119gowego. W czasie I wojny \u015bwiatowej w maju 1916 r. wcielony do armii niemieckiej i wys\u0142any na front francuski. Uczestniczy\u0142 w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej. W 1920 r. uzyska\u0142 cenzus oficerski z zakresu szko\u0142y \u015bredniej, nast\u0119pnie przeszed\u0142 I kurs oficer\u00f3w gospodarczych w Poznaniu oraz 5-miesi\u0119czny kurs przeszkolenia piechoty w Grudzi\u0105dzu (1922). W 1921 r. otrzyma\u0142 awans na porucznika, a 19 marca 1938 r. na kapitana z funkcj\u0105 (od 1935) komendanta kadry zapasowej. Pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 kolejno w Bydgoszczy, Poznaniu, p\u00f3\u017aniej tak\u017ce w R\u00f3wnem, sk\u0105d przeniesiony zosta\u0142 do 27 Dywizji Piechoty w Kowlu, gdzie przebywa\u0142 we wrze\u015bniu 1939 r. Odznaczony Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921, Medalem Dziesi\u0119ciolecia Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci i Br\u0105zowym Medalem za D\u0142ugoletni\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119. Po aresztowaniu przez sowiet\u00f3w w nocy z 9\/10 grudnia 1939 r. by\u0142 osadzony do marca 1940 r. w wi\u0119zieniu w Kowlu. Zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD na Ukrainie; pogrzebany w do\u0142ach \u015bmierci w lesie w Bykowni ko\u0142o Kijowa lub w Le\u015bnym Parku na przedmie\u015bciu Charkowa (Piatichatki) albo w Chersoniu. Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Aleksandr\u0119 z Soleckich oraz c\u00f3rk\u0119 Jadwig\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osi\u0142: Lech Krzy\u017caniak ze Starego Miasta k\/Wronek; dane za: materia\u0142y osobowe kpt. K. Miko\u0142ajczaka w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie; zdj\u0119cie na stronie internetowej Muzeum Katy\u0144skiego w Warszawie; informacje dot. aresztowania i \u015bmierci pochodz\u0105 od rodziny.<\/p>\n\n\n\n

5. Kpt. Kazimierz Miko\u0142ajczak (udost\u0119pni\u0142 L. Krzy\u017caniak)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

4. St. post. Policji Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego Franciszek PIASEK, syn Marcina i Agnieszki z F\u0105ferk\u00f3w, urodzony 3 grudnia 1900 r. w Chojnie k\/Wronek. Od 9 sierpnia 1919 do 15 listopada 1922 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w Wojsku Polskim, w 3 Pu\u0142ku Lotniczym a w Policji Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego od 15 kwietnia 1924 r. Do 4 wrze\u015bnia 1924 r. s\u0142u\u017cb\u0119 pe\u0142ni\u0142 w Komendzie Rezerwy w Katowicach, nast\u0119pnie w Komisariacie w Mys\u0142owicach (do 9 lipca 1925 r.), na Posterunku w Makoszowach, gdzie przebywa\u0142 do wrze\u015bnia 1939 roku. Starszym posterunkowym mianowany 31 marca 1939 r. Odznaczony Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921. W nieznanych okoliczno\u015bciach po 17 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do obozu specjalnego NKWD w Ostaszkowie, sk\u0105d w kwietniu 1940 roku wywieziono go i zamordowano w budynku NKWD w Kalininie (obecnie Twer), nast\u0119pnie wrzucono do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci w lesie ko\u0142o wsi Miednoje. Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Ann\u0119 z Wawrzynk\u00f3w oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w Henryka i Zygmunta. St. post. PP Franciszek Piasek zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 aspiranta PP.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osi\u0142: Mieczys\u0142aw Ka\u0142u\u017cy\u0144ski z Wronek; dane za: \u201eMiednoje: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, t. 2, oprac. Z. Gajowniczek, Warszawa 2006; strona internetowa OgrodyWspomnien.pl, Miednoje – lista pomordowanych: http:\/\/www.ogrodywspomnien.pl\/<\/p>\n\n\n\n

6. St. post. Policji Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego Franciszek Piasek (udost\u0119pni\u0142 M. Piasek)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

5. Ppor. piech. rez. Edward URBAN, syn Jana i W\u0142adys\u0142awy z Fisher\u00f3w, urodzony 14 wrze\u015bnia 1906 r. w Orlu Wielkim (Orle M\u0142yn w parafii Biezdrowo), pow. mi\u0119dzychodzki. Uko\u0144czy\u0142 Gimnazjum \u015bw. Marii Magdaleny w Poznaniu, a nast\u0119pnie w latach 1926-1929 studiowa\u0142 na Uniwersytecie Pozna\u0144skim. W 1931 r. uko\u0144czy\u0142 Szko\u0142\u0119 Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Piechoty w Jarocinie. Podczas \u0107wicze\u0144 rezerwy by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 plutonu. Awans na podporucznika rezerwy otrzyma\u0142 ze starsze\u0144stwem od 1 stycznia 1933 r. oraz przydzia\u0142 do 58 Pu\u0142ku Piechoty Wielkopolskiej. Dalsz\u0105 nauk\u0119, z zaliczeniem jednego roku ze studi\u00f3w na UP, rozpocz\u0105\u0142 1934 r. w Wy\u017cszej Szkole Handlowej w Poznaniu. Po uzyskaniu dyplomu nauk handlowych w 1936 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do \u0141ucka, gdzie by\u0142 a\u017c do wybuchu II wojny \u015bwiatowej profesorem j\u0119zyka polskiego w gimnazjum. W nieznanych okoliczno\u015bciach po 17 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli sowieckiej; przebywa\u0142 w obozie specjalnym NKWD w Starobielsku, sk\u0105d w kwietniu lub pierwszej po\u0142owie maja 1940 r. zosta\u0142 przewieziony do Charkowa i tam zamordowany, nast\u0119pnie wrzucony do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci na przedmie\u015bciach tego\u017c miasta. Ppor. piech. rez. Edward Urban zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 porucznika.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osi\u0142: Grzegorz Urban z Orla M\u0142yn; dane za: P. Pojasek, \u201eD\u0119by Katy\u0144skie w Biezdrowie\u201d, (w:) Wronki.pl – Oficjalna Strona Urz\u0119du Miasta i Gminy Wronki, wpis z dnia 09-04-2014.<\/p>\n\n\n\n

7. Ppor. piech. rez. Edward Urban (udost\u0119pni\u0142 G. Urban)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

6. Kpr. \u017cand. rez. Franciszek ZAKRZEWSKI, syn Micha\u0142a i Marianny z Ha\u0142upniczak\u00f3w, urodzony 1 pa\u017adziernika 1900 r. w Oporowie k\/Wronek. Uczestnik powstania wielkopolskiego i wojny polsko-bolszewickiej. S\u0142u\u017cy\u0142 w 7 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Konnych Wielkopolskich. We wrze\u015bniu 1939 r. pracowa\u0142 na stanowisku urz\u0119dnika w Zak\u0142adzie Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych w Poznaniu. W 1939 r. zmobilizowany do 7 Dywizjonu \u017bandarmerii. Odznaczony Krzy\u017cem Walecznych i Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921. W czasie ewakuacji do wschodnich wojew\u00f3dztw II Rzeczypospolitej, po 17 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli sowieckiej; przebywa\u0142 w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, sk\u0105d w maju1940 r. wywieziono go i zamordowano w budynku NKWD w Kalininie (obecnie Twer), nast\u0119pnie wrzucono do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci w lesie ko\u0142o wsi Miednoje. Jego nazwisko znajduje si\u0119 na li\u015bcie wywozowej NKWD nr 058\/2 z 9 maja 1940 r., pozycja nr 59, teczka personalna nr 3578. Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Joann\u0119 z Czerniak\u00f3w oraz c\u00f3rk\u0119 Aldon\u0119. Kpr. \u017cand. rez. Franciszek Zakrzewski zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 podporucznika.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osi\u0142a: Hanna W\u0142udzik z Wronek; dane za: \u201eMiednoje: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, t. 2, oprac. Z. Gajowniczek, Warszawa 2006; J. Pa\u0144czakowa, M. Cicho\u0144, \u201ePowsta\u0144cy Wielkopolscy w grobach katy\u0144skich\u201d, Pozna\u0144 2010 (tam\u017ce przy miejscu urodzenia b\u0142\u0105d w nazwie powiatu)..<\/p>\n\n\n\n

8. Kpr. \u017cand. rez. Franciszek Zakrzewski (udost\u0119pni\u0142a H. W\u0142udzik)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

II. Osiedleni we Wronkach (wg bazy w\u0142asnej Muzeum Katy\u0144skiego w Warszawie):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Starszy stra\u017cnik S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej J\u00f3zef PADEREWSKI, syn Franciszka i Marii, urodzony 13 kwietnia 1902 w Siedlcach. We wrze\u015bniu 1939 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w wi\u0119zieniu we Wronkach pow. szamotulski. W 1939 r. jeniec obozu specjalnego NKWD w Ostaszkowie. Zamordowany wiosn\u0105 1940 r. w Twerze, wrzucony do masowego grobu w Miednoje. St. stra\u017cnik SW J\u00f3zef Paderewski zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 aspiranta SW.<\/p>\n\n\n\n

Dane przekaza\u0142 Tomasz Szczepa\u0144ski z Muzeum Katy\u0144skiego z Warszawy (za:) \u201eMiednoje: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, t. 2, oprac. Z. Gajowniczek, Warszawa 2006; kwerenda (na zlecenie Zak\u0142adu Karnego we Wronkach) bazy w\u0142asnej Muzeum Katy\u0144skiego; udost\u0119pni\u0142 Micha\u0142 Godlewski.<\/p>\n\n\n\n

2. Ppor. rez. Czes\u0142aw MAJEWSKI, syn Lucjana i Albertyny, urodzony 17 lipca 1891 r. w Warszawie. Absolwent Gimnazjum Chrzanowskiego w Warszawie, s\u0142uchacz Szko\u0142y Mechaniczno-Technicznej im. Wawelberga i Rotwanda. Ochotnik wojny 1920 roku. W 1928 r. mianowany podporucznikiem, przydzielony do 33 pu\u0142ku piechoty. W latach 30. by\u0142 aspirantem Stra\u017cy Granicznej. \u017bonaty z Otyli\u0105 z Janickich. W 1939 r. jeniec obozu specjalnego NKWD w Kozielsku. Zamordowany wiosn\u0105 1940 r. w Lesie Katy\u0144skim. Ppor. rez. Czes\u0142aw Majewski zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 porucznika.<\/p>\n\n\n\n

Dane przekaza\u0142 Tomasz Szczepa\u0144ski z Muzeum Katy\u0144skiego z Warszawy (za:) \u201eKaty\u0144: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, oprac. zesp\u00f3\u0142 J. Ki\u0144ski, J. Snitko-Rzeszut, Warszawa 2000; kwerenda (na zlecenie Zak\u0142adu Karnego we Wronkach) bazy w\u0142asnej Muzeum Katy\u0144skiego; udost\u0119pni\u0142 Micha\u0142 Godlewski.<\/p>\n\n\n\n

3. Ppor. piech. rez. Wincenty PAULINEK, syn Hermana i Marianny z Michalskich, urodzony 14 lipca 1906 r. w Skolimowie, pow. warszawski. Absolwent gimnazjum w Warszawie (1928) i Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Piechoty (1930). Odby\u0142 \u0107wiczenia rezerwy w 35 pu\u0142ku piechoty jako dow\u00f3dca plutonu (1935, 1936) oraz w 7 dywizjonie tabor\u00f3w (1938) jako dow\u00f3dca kolumny. Mianowany podporucznikiem rezerwy ze starsze\u0144stwem od 1 stycznia 1933 r., z przydzia\u0142em do 35 pu\u0142ku piechoty. Przedsi\u0119biorca. Po 17 wrze\u015bnia 1939 r. jeniec obozu specjalnego NKWD w Starobielsku. Zamordowany wiosn\u0105 1940 r. w Charkowie, wrzucony do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci na przedmie\u015bciach tego\u017c miasta. Ppor. piech. rez. Wincenty Paulinek zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 porucznika.<\/p>\n\n\n\n

Dane przekaza\u0142 Tomasz Szczepa\u0144ski z Muzeum Katy\u0144skiego z Warszawy [za:] \u201eChark\u00f3w: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, oprac. J. Ciesielski, Warszawa 2003; kwerenda (na zlecenie Zak\u0142adu Karnego we Wronkach) bazy w\u0142asnej Muzeum Katy\u0144skiego; udost\u0119pni\u0142 Micha\u0142 Godlewski.<\/p>\n\n\n\n

III. Osoby nietutejsze b\u0119d\u0105ce krewnymi dzisiejszych mieszka\u0144c\u00f3w gminy Wronki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Ppor. rez. dr med. Edmund Wac\u0142aw MOENKE, syn Juliusza i Amalii z Wicherkiewicz\u00f3w, urodzony 23 stycznie 1883 r. w Mi\u0144sku Litewskim. Uko\u0144czy\u0142 studia medyczne na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie. W 1920 r. zg\u0142osi\u0142 si\u0119 ochotniczo do Wojska Polskiego, bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej. S\u0142u\u017cy\u0142 w szpitalu okr\u0119gowym w Poznaniu, w sztabie 9 Dywizji Piechoty, w 15 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w i w 7 Batalionie Sanitarnym. Awans na podporucznika otrzyma\u0142 1 stycznia 1919 r. W 1939 r. by\u0142 lekarzem Ubezpieczalni Spo\u0142ecznej w Poznaniu. Na dzie\u0144 przed wybuchem wojny zosta\u0142 zmobilizowany do szpitala w \u0141odzi. We wrze\u015bniu 1939 r. z kadr\u0105 zapasow\u0105 7 Szpitala Okr\u0119gowego znalaz\u0142 si\u0119 w Pi\u0144sku. W nieznanych okoliczno\u015bciach po 17 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli sowieckiej; przebywa\u0142 w obozie specjalnym NKWD w Kozielsku, sk\u0105d w kwietniu 1940 r. wywieziono go i zamordowano w Lesie Katy\u0144skim. Jego nazwisko znajduje si\u0119 na li\u015bcie wywozowej NKWD nr 036\/2 z 16 kwietnia 1940 r., pozycja nr 85, teczka personalna nr 3553. Pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Antonin\u0119 Moenke oraz syna Bogumi\u0142a. Ppor. rez. dr Edmund Wac\u0142aw Moenke zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 porucznika.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osi\u0142a: Hanna W\u0142udzik z Wronek; dane za: \u201eKaty\u0144: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, oprac. zesp\u00f3\u0142 J. Ki\u0144ski, J. Snitko-Rzeszut, Warszawa 2000; Z. Cz. Wartel, \u201ePod butem Hitlera i Stalina. Ludno\u015b\u0107 Zachodniej Wielkopolski pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i przemoc\u0105 komunistyczn\u0105 (1939 – 1945 – 1956). Analizy, wspomnienia i dokumenty\u201d, Opalenica 2009.<\/p>\n\n\n\n

9. Ppor. rez. dr med. Edmund Wac\u0142aw MOENKE (za: \u201ePod butem Hitlera i Stalina. (…)\u201d, s. 522)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

2. Ppor. piech. rez. Alojzy Franciszek POJASEK, urodzony 20 czerwca 1911 r. w Martynowie Nowym, pow. rohaty\u0144ski. Absolwent Gimnazjum Humanistycznego im. P. Skargi w Rohatyniu (1930), Pa\u0144stwowych Kurs\u00f3w Nauczycielskich we Lwowie (1932) i dywizyjnego kursu podchor\u0105\u017cych rezerwy piechoty przy 54 Pu\u0142ku Piechoty (1933). Przydzielony do 51 Pu\u0142ku Piechoty. W 1939 przeniesiony do 2 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w podhala\u0144skich. Nauczyciel Szko\u0142y Powszechnej w Woli Komborskiej, pow. kro\u015bnie\u0144ski. Po 17 wrze\u015bnia 1939 r. jeniec obozu specjalnego NKWD w Starobielsku. Zamordowany wiosn\u0105 1940 r. w Charkowie, wrzucony do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci na przedmie\u015bciach tego\u017c miasta. Ppor. piech. rez. Alojzy F. Pojasek zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 porucznika.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osi\u0142: Piotr Pojasek (gniazdem niezbyt licznej familii Pojask\u00f3w jest dawna ziemia halicka); dane za: \u201eChark\u00f3w: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, oprac. J. Ciesielski, Warszawa 2003.<\/p>\n\n\n\n

10. Ppor. piech. rez. Alojzy Franciszek Pojasek (zbiory Muzeum Katy\u0144skiego w Warszawie)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

3. St. post. PP Franciszek STRANZ, syn Macieja i Katarzyny z Che\u0142miniak\u00f3w, urodzony 13 maja 1885 r. w \u017bernikach. W policji od 1919 r. We wrze\u015bniu 1939 r. s\u0142u\u017cb\u0119 pe\u0142ni\u0142 w Poznaniu. W nieznanych okoliczno\u015bciach po 17 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli sowieckiej; przebywa\u0142 w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, sk\u0105d w kwietniu 1940 r. wywieziono go i zamordowano w budynku NKWD w Kalininie (obecnie Twer), nast\u0119pnie wrzucono do zbiorowego do\u0142u \u015bmierci w lesie ko\u0142o wsi Miednoje. St. post. PP Franciszek Stranz zosta\u0142 awansowany po\u015bmiertnie na stopie\u0144 aspiranta PP.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osili: Agnieszka Andrzejak i S\u0142awomir Andrzejak z Biezdrowa; dane za: \u201eMiednoje: Ksi\u0119ga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego\u201d, t. 2, oprac. Z. Gajowniczek, Warszawa 2006..<\/p>\n\n\n\n

11. St. post. PP Franciszek Stranz (udost\u0119pni\u0142a Agnieszka Andrzejak)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

IV. Ocaleni z oboz\u00f3w przej\u015bciowych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. St. post. PP W\u0142adys\u0142aw NOWAK, syn Chryzostoma i Marianny, urodzony w 1912 r. w Kluczewie k\/Ostroroga. Do 1939 r. zamieszka\u0142y w \u0141odzi i tam pracuj\u0105cy w Policji Pa\u0144stwowej. Po 17 wrze\u015bnia 1939 r. wi\u0119ziony we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim, a nast\u0119pnie w obozie przej\u015bciowym w Szepiet\u00f3wce, gdzie dokonywano wst\u0119pnej selekcji polskich je\u0144c\u00f3w wojennych. Za rad\u0105 znajomego przebra\u0142 si\u0119 w kawaleryjski p\u0142aszcz i do\u0142\u0105czy\u0142 do grupy szeregowc\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli by\u0107 zwolnieni do domu. Po wymianie je\u0144c\u00f3w mi\u0119dzy Sowietami a Niemcami dosta\u0142 si\u0119 do przej\u015bciowego obozu w Stargardzie, a potem do Neu Brandenburga, do Stalagu Zwei \u201eA\u201d. Z ostatniego miejsca uwi\u0119zienia jako robotnik przymusowy trafi\u0142 w okolice Schwerina i tam pracowa\u0142 u rolnika. Po zako\u0144czeniu wojny osiedli\u0142 si\u0119 we Wronkach, gdzie po\u015blubi\u0142 Stefani\u0119 z Koniecznych, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 czworo dzieci Urszul\u0119, Zygmunta, Maryl\u0119 i Jerzego. Zmar\u0142 w 1993 r.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Nowak unikn\u0105\u0142 tragicznego losu je\u0144c\u00f3w pozosta\u0142ych w Szepiet\u00f3wce, kt\u00f3rych p\u00f3\u017aniej przewieziono do obozu specjalnego NKWD w Ostaszkowie, a nast\u0119pnie zamordowano wiosn\u0105 1940 r. w Twerze, po czym wrzucono do zbiorowych do\u0142\u00f3w \u015bmierci w lesie ko\u0142o wsi Miednoje.<\/p>\n\n\n\n

Zg\u0142osili: S\u0142awomir K\u0119sy z \u0106machowa; dane za: K. Str\u00f3\u017cy\u0144ski, \u201eWr\u00f3ci\u0142em z drogi do Ostaszkowa\u201d, [w:] \u201eWronieckie Sprawy\u201d, nr 2\/1991, s. 9.<\/p>\n\n\n\n

12. St. post. PP W\u0142adys\u0142aw Nowak. (udost\u0119pni\u0142a M. Skrzypczak)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

Oprac. Piotr Pojasek<\/p>\n\n\n\n

Wronki, Wielki Tydzie\u0144 A.D. 2016<\/p>\n\n\n\n

Strony internetowe warte polecenia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa \u2013 Listy Katy\u0144skie: Katy\u0144, Chark\u00f3w, Miednoje Tom I, Miednoje Tom II, Bykownia (tzw. Ukrai\u0144ska Lista Katy\u0144ska)<\/a><\/p>\n\n\n\n

2. Katedra Polowa Wojska Polskiego \u2013 Lista polskich oficer\u00f3w i policjant\u00f3w zamordowanych przez NKWD i pochowanych w Katyniu, Miednoje i w Charkowie oraz obywateli RP z tzw. Ukrai\u0144skiej Listy Katy\u0144skiej<\/a><\/p>\n\n\n\n

3. Muzeum Katy\u0144skie<\/a><\/p>\n\n\n\n

4. Centralne Archiwum Wojskowe<\/a><\/p>\n\n\n\n

5. Instytut Pami\u0119ci Narodowej \u2013 KATY\u0143 1940<\/a><\/p>\n\n\n\n

6. Polskie Radio Online \u2013 Katy\u0144. Tam\u017ce m.in. Uroczysty Apel Pami\u0119ci 9 listopada 2007 roku na placu marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Warszawie: <\/a><\/p>\n\n\n\n

7. OgrodyWspomnien.pl \u2013 Listy pomordowanych<\/a><\/p>\n\n\n\n

8. Program „Katy\u0144… ocali\u0107 od zapomnienia” \u2013 koordynowanie sadzenia w kraju i za granic\u0105 KATY\u0143SKICH D\u0118B\u00d3W PAMI\u0118CI<\/a><\/p>\n\n\n\n

9. \u201eG\u0142os Wielkopolski\u201d \u2013 Katy\u0144: W do\u0142ach \u015bmierci zgin\u0119\u0142o prawie 1600 Wielkopolan<\/a><\/p>\n\n\n\n

10. Szamotu\u0142y Nasze Miasto \u2013 P. \u015aliwa, Powsta\u0144cy z naszej ziemi, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w Katyniu<\/a><\/p>\n\n\n\n

Wybrane publikacje:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. \u201eLista katy\u0144ska \u2013 je\u0144cy oboz\u00f3w: Kozielsk, Ostaszk\u00f3w, Starobielsk. Zaginieni w Rosji Sowieckiej\u201d, oprac. A. Moszy\u0144ski, Warszawa 1989.<\/p>\n\n\n\n

2. Z. Cz. Wartel, \u201ePod butem Hitlera i Stalina. Ludno\u015b\u0107 Zachodniej Wielkopolski pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i przemoc\u0105 komunistyczn\u0105 (1939 – 1945 – 1956). Analizy, wspomnienia i dokumenty\u201d, Opalenica 2009.<\/p>\n\n\n\n

3. J. Pa\u0144czakowa, M. Cicho\u0144, \u201ePowsta\u0144cy Wielkopolscy w grobach katy\u0144skich\u201d, Pozna\u0144 2010.<\/p>\n\n\n\n

4. \u201eMartyrologia policjant\u00f3w wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego II RP\u201d, pod red. Z. Smolarka, A. Borowskiego, Szczytno 2010.<\/p>\n\n\n\n

13. St. post. PP Franciszek Stranz (udost\u0119pni\u0142a Agnieszka Andrzejak)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

14. Artyku\u0142 Klemensa Str\u00f3\u017cy\u0144skiego, \u201eWr\u00f3ci\u0142em z drogi do Ostaszkowa\u201d, opublikowany we \u201eWronieckich Sprawach\u201d, nr 2\/1991, s. 9
<\/a> <\/p>\n\n\n\n

15. Ok\u0142adka broszury Jerzego \u0141ojka (pseud. Leopold Je\u017cewski), \u201eSprawa Katynia\u201d, Wielkopolska Inicjatywa Wydawnicza WIW, Pozna\u0144 1981 (w\u0142asno\u015b\u0107 P. Pojasek)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

16. Blok znaczk\u00f3w \u201eMadonny Polskie\u201d, Wyd. Poczta Solidarno\u015bci, 1983 (w\u0142asno\u015b\u0107 P. Pojasek)
\"\" <\/p>\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lista Katy\u0144ska \u2013 miasto Wronki i s\u0105siednie wsie IV rozbi\u00f3r Polski W dniu 23 sierpnia 1939 r. zawarty zosta\u0142 pakt o nieagresji pomi\u0119dzy III Rzesz\u0105 Niemieck\u0105 i Zwi\u0105zkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwany od nazwisk ministr\u00f3w spraw zagranicznych obu pa\u0144stw, paktem Ribbentrop-Mo\u0142otow. W tajnym protokole dodatkowym do tego\u017c paktu zawarto ustalenia dotycz\u0105ce m.in. rozbioru terytorialnego Rzeczypospolitej […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9,11],"tags":[102],"class_list":{"0":"post-413","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-ludzie","9":"category-wydarzenia","10":"tag-lista-katynska","11":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=413"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":415,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions\/415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/414"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}