{"id":309,"date":"2018-05-16T15:30:31","date_gmt":"2018-05-16T13:30:31","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=309"},"modified":"2021-04-29T15:33:12","modified_gmt":"2021-04-29T13:33:12","slug":"jazda-na-kole","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=309","title":{"rendered":"Jazda na kole"},"content":{"rendered":"\n

Jazda na kole. Podr\u00f3\u017c rowerem z Wronek do Zakopanego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W przedwojennej \u201eGazecie Szamotulskiej\u201d znajduje si\u0119 ciekawa relacja z podr\u00f3\u017cy rowerem z Wronek do Zakopanego, kt\u00f3r\u0105 w 1927 roku odby\u0142 Zygmunt B\u0105tkiewicz. \u2013 Oto ona (w odpisie zachowana zosta\u0142a oryginalna pisownia):<\/p>\n\n\n\n

[\u201eGazeta Szamotulska\u201d 1927, nr 96, s. 3]<\/p>\n\n\n\n

Szamotu\u0142y.<\/strong> (Rowerem do Zakopanego). Przed kilku dniami wr\u00f3cili do Szamotu\u0142 znani sportowcy Leraczyk i Babiaczyk z Zakopanego, dok\u0105d si\u0119 udali na rowerach, a\u017ceby pozna\u0107 nasz kraj przez zwiedzenie najpi\u0119kniejszych okolic i pami\u0105tek narodowych. Wycieczka ta uda\u0142a si\u0119 znakomicie, gdy\u017c sportowcy wr\u00f3cili szcz\u0119\u015bliwie do Szamotu\u0142 odnosz\u0105c z ca\u0142ej tej podr\u00f3\u017cy bardzo wiele mi\u0142ych wra\u017ce\u0144. \u2013 W \u015blad za sportowcami z Szamotu\u0142 udaje si\u0119 dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c rowerem do Zakopanego p. Zygmunt B\u0105tkiewicz, znany sportowiec z Wronek. Pan B.[\u0105tkiewicz] odwiedzi\u0142 dzi\u015b nasz\u0105 redakcj\u0119 i przyszed\u0142 podzieli\u0107 si\u0119 ze swemi wra\u017ceniami z czytelnikami naszej gazety przez korespondencje z najpi\u0119kniejszych zak\u0105tk\u00f3w naszego kraju.<\/p>\n\n\n\n

[\u201eGazeta Szamotulska\u201d 1927, nr 102, s. 2\u20133]<\/p>\n\n\n\n

Podr\u00f3\u017c rowerem z Wronek do Zakopanego.<\/strong> Zakopane, 30. sierpnia 1927 r.<\/p>\n\n\n\n

Wystartowa\u0142em z przed Magistratu w dniu 22. sierpnia br. o godz. 10:30. Ju\u017c po przebyciu ca. [oko\u0142o] 20 km uczu\u0142em tak wielkie znu\u017cenie, \u017ce w\u0105tpi\u0107 pocz\u0105\u0142em o dalszej pomy\u015blnej podr\u00f3\u017cy. Pomimo to, zrobi\u0142em w pierwszym dniu 76 km tj. przestrze\u0144 z Wronek przez Szamotu\u0142y do Poznania. Nast\u0119pnego dnia niezno\u015bny b\u00f3l w ko\u015bciach z ledwo\u015bci\u0105 pozwoli\u0142 mi wsi\u0105\u015b\u0107 na rower, dlatego te\u017c nie by\u0142em w stanie przejecha\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 43 km. Natomiast po 12-to godzinnym wypoczynku w \u015aremie si\u0142y powr\u00f3ci\u0142y do tego stopnia, \u017ce zdo\u0142a\u0142em przeby\u0107 w przeci\u0105gu 4\u00bd godz. tras\u0119 ze \u015aremu przez Dolsk, Borek, Ko\u017amin, Krotoszyn do Ostrowa, kt\u00f3ra wynosi 96 km. Po noclegu w Ostrowie wyruszy\u0142em (25. 8.) przez Ostrzesz\u00f3w, K\u0119pno, Wierusz\u00f3w do Wielunia (104 km). Zaledwie wyjecha\u0142em w granice b. Kongres\u00f3wki uderzy\u0142 mnie niemile widok pejsatych semit\u00f3w, ra\u017c\u0105cych swym wstr\u0119tnym wygl\u0105dem i zapachem cebuli; wszyscy pocz\u0105wszy od wyrostk\u00f3w, odziani w cha\u0142aty i jarmu\u0142ki. W Wieruszewie, rozejrzawszy si\u0119 wok\u00f3\u0142 na rynku, stwierdzi\u0142em, \u017ce niema tam ani jednego sklepu chrze\u015bcija\u0144skiego, wsz\u0119dzie widniej\u0105 firmy: Nossek, Russek, Apfelbaum i tym podobne. Daje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107 pomi\u0119dzy dziewcz\u0119tami \u017cydowskiemi du\u017cy procent blondynek, co jest dziwnem, gdy\u017c zwykle spotykamy brunetki wzgl. rude. Z odraz\u0105 pomy\u015bla\u0142em, \u017ce w dalszym ci\u0105gu podr\u00f3\u017cy zawsze b\u0119d\u0119 mia\u0142 widoki pejs\u00f3w i \u017ce od w\u0142a\u015bcicieli tych\u017ce, niejednokrotnie trzeba b\u0119dzie kupowa\u0107 \u017cywno\u015b\u0107. Jednak\u017ce na szcz\u0119\u015bcie obawy me nie zupe\u0142nie si\u0119. sprawdzi\u0142y, albowiem ju\u017c w Wieluniu jest wiele firm polskich, a i po drodze ilo\u015b\u0107 karczm i sklep\u00f3w spo\u017cywczych, je\u017celi nie w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci, to conajmniej w po\u0142owie znajduje si\u0119 w r\u0119kach polskich. Z Wielunia wyjecha\u0142em (26. 8.) o godz. 2-giej i w nocy, aby by\u0107 o 6-tej w Cz\u0119stochowie przy ods\u0142oni\u0119ciu cudownego obrazu Matki Boskiej. Niestety nie uda\u0142o si\u0119 to, nie wzi\u0105\u0142em w rachub\u0119 op\u0142akanego stanu dr\u00f3g. S\u0105 to \u201eszosy\u201d, kt\u00f3re nawet z gorszego typu drogami polnemi w Wielkopolsce r\u00f3wna\u0107 si\u0119 nie mog\u0105. Dotar\u0142em do Cz\u0119stochowy o godz. 8:30, do wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a dosta\u0107 si\u0119 nie by\u0142o mo\u017cna z powodu przypadaj\u0105cego \u015bwi\u0119ta Matki B. Cz\u0119stochowskiej, na kt\u00f3r\u0105 to uroczysto\u015b\u0107 przyby\u0142o oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona wiernych; ca\u0142y plac woko\u0142o klasztoru zaleg\u0142y t\u0142umy, do kt\u00f3rych kazanie wyg\u0142oszone zosta\u0142o z balkonu przez megafon. Miasto w przewa\u017cnej cz\u0119\u015bci zamieszka\u0142e przez \u017cyd\u00f3w. Pewne trudno\u015bci sprawia\u0142o mi uzyskanie za\u015bwiadczenia przejazdu, wysy\u0142ano mnie od Annasza do Kajfasza. Dalej wyruszy\u0142em o godz. 14:30 przez Siewierz, B\u0119dzin, D\u0105brow\u0119 do S\u0142awkowa. By\u0142 to najd\u0142u\u017cszy etap podr\u00f3\u017cy, bo wynosi\u0142 152 km. B\u0119dzin i D\u0105browa sk\u0142ada si\u0119 prawie wy\u0142\u0105cznie z fabryk, hut i kopal\u0144, dlatego nie zatrzymywa\u0142em si\u0119 tam wcale, gdy\u017c dym tamowa\u0142 oddech; spotyka\u0142em oblicza \u2013 przez prace w zak\u0142adach przemys\u0142owych, gdzie niema dost\u0119pu czystego powietrza \u2013 wyblad\u0142e i wycie\u0144czone. W nast\u0119pnym etapie (27. 8.) S\u0142awk\u00f3w\u2013Krak\u00f3w, z powodu kamienistej drogi mia\u0142em dwie \u201epany\u201d. Zarz\u0105dzi\u0142em si\u0119 tak, aby mie\u0107 conajmniej \u00bd dnia wolnego na zwiedzanie zabytk\u00f3w Krakowa. Na Wawelu mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 jedynie kilka sal i komnat nowo restaurowanych, kt\u00f3re w najbli\u017cszym czasie maj\u0105 by\u0107 umeblowane wed\u0142ug wzor\u00f3w z lat dawnych. Pragn\u0105\u0142em tak\u017ce zobaczy\u0107 w Ko\u015bciele Marjackim pot\u0119\u017cne dzie\u0142o Wita Stwosza \u2013 g\u0142\u00f3wny o\u0142tarz \u2013 kt\u00f3ry jednak\u017ce ods\u0142aniany jest tylko podczas pewnych uroczysto\u015bci. Nazajutrz tj. 28. sierpnia pocz\u0105\u0142em odbywa\u0107 ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cy (112 km) z Krakowa do Zakopanego. Dobra szosa, widok zacz\u0105tk\u00f3w g\u00f3r i szumi\u0105cych potok\u00f3w uprzyjemnia\u0142 w wysokim stopniu jazd\u0119; pocz\u0105tkowo powietrze g\u00f3rskie os\u0142abi\u0142o mnie, lecz im bli\u017cej Tatr, tem czu\u0142em si\u0119 zdrowszym. Ruch na tym odcinku, zw\u0142aszcza, \u017ce to by\u0142a niedziela, by\u0142 bardzo wzmo\u017cony: samochody przepe\u0142nione wycieczkowiczami ci\u0105gn\u0119\u0142y prawie nieprzerwanym sznurem. Fatum prze\u015bladowa\u0142o mnie tego dnia, gdy\u017c wskutek karambolu z samochodem utraci\u0142em peda\u0142 a do celu mia\u0142em jeszcze 43 km. Szcz\u0119\u015bciem, \u017ce mo\u017cna by\u0142o nieraz z powodu spadzisto\u015bci kilku kilometr\u00f3w jecha\u0107 bez pomocy n\u00f3g, chocia\u017c potem trzeba by\u0142o zn\u00f3w rower pod g\u00f3r\u0119 kilometrami prowadzi\u0107. Na dobitek p\u0119k\u0142a guma i nie mog\u0142em pokaleczonemi przez upadek r\u0119koma, da\u0107 sobie rady; z pomoc\u0105 przyszed\u0142 mi g\u00f3ral. Pogoda dopisywa\u0142a w ci\u0105gu mej ca\u0142ej podr\u00f3\u017cy, lecz teraz jak na z\u0142o\u015b\u0107 deszcz leje, a stacja meteorologiczna zapowiada dalsze opady atmosferyczne, tak \u017ce w g\u00f3ry wyj\u015b\u0107 nie podobna. Zygmunt B\u0105tkiewicz.<\/p>\n\n\n\n

[\u201eGazeta Szamotulska\u201d 1927, nr 107, s. 2\u20133]<\/p>\n\n\n\n

Z wycieczki po kraju ojczystym.<\/strong> (Korespondencja w\u0142asna.) II.<\/p>\n\n\n\n

Narzeka\u0142em na kiepsk\u0105 pogod\u0119, to te\u017c zaledwie si\u0119 troch\u0119 wyja\u015bni\u0142o, skorzysta\u0142em z tego i wybra\u0142em si\u0119 do Morskiego Oka. Uci\u0105\u017cliwa to by\u0142a wycieczka, trzeba by\u0142o ci\u0105gle pi\u0105\u0107 si\u0119 z rowerem pod g\u00f3r\u0119. Ale widok tego najpi\u0119kniejszego zak\u0105tka Tatr pozwoli\u0142 zapomnie\u0107 o tych trudach. Niema wprost s\u0142\u00f3w na opisanie tych cud\u00f3w natury. Cicha, czarna woda w\u015br\u00f3d okalaj\u0105cych j\u0105 majestatycznych szczyt\u00f3w, mi\u0119dzy kt\u00f3remi przeci\u0105ga\u0142y leniwie chmury, sprawia\u0142y wprost czaruj\u0105cy, niezapomniany widok; jedynie dotkliwe zimno nie dozwala\u0142o d\u0142u\u017cej si\u0119 nim napawa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W Zakopanem, pomimo \u017ce sezon letni si\u0119 ko\u0144czy, kawiarnie codziennie szczelnie zape\u0142nione; dancingi po po\u0142udniu i wieczorem do \u015bwitu. Przera\u017aliwa, ra\u017c\u0105ca uszy, muzyka przygrywa do wszechmodnego charlestona. W sobot\u0119, 3. 9. [3 wrze\u015bnia] urz\u0105dzi\u0142a \u201eBandera Polska\u201d zabaw\u0119 z nast\u0119puj\u0105cemi, oryginalnemi nagrodami, wyznaczonemu:<\/p>\n\n\n\n

za naj\u0142adniejsze n\u00f3\u017cki \u2013 luksusowe pantofelki;<\/p>\n\n\n\n

za ol\u015bniewaj\u0105cy dekolt \u2013 szal;<\/p>\n\n\n\n

za najsolidniejszy brzuszek \u2013 anta\u0142ek piwa;<\/p>\n\n\n\n

za najwi\u0119ksz\u0105 \u0142ysin\u0119 \u2013 kosz posteru;<\/p>\n\n\n\n

za artystyczne uszminkowanie si\u0119 \u2013 obraz olejny;<\/p>\n\n\n\n

a dla wra\u017cliwych nad ranem na morsk\u0105 chorob\u0119 \u2013 pas ratunkowy z cytryn i fili\u017canka czarnej kawy.<\/p>\n\n\n\n

Pierwotnym zamiarem moim by\u0142o powr\u00f3ci\u0107 do Wronek kolej\u0105, ale n\u0119ci\u0142o mnie dalsze zwiedzani kraju, wi\u0119c te\u017c w poniedzia\u0142ek, 5. wrze\u015bnia wyruszy\u0142em w drog\u0119 powrotn\u0105 przez Krak\u00f3w, Kielce, Piotrk\u00f3w, \u0141\u00f3d\u017a, W\u0142oc\u0142awek, Toru\u0144, Che\u0142mno, Bydgoszcz, Szubin, W\u0105growiec, Szamotu\u0142y, robi\u0105c dziennie 140\u2013160 km. Zaledwie przekroczy si\u0119 granic\u0119 Ma\u0142opolski, uderzaj\u0105: inny akcent mowy i inne obyczaje, np. \u017cydzi w Galicji nosz\u0105 czarne zwyk\u0142e p\u0142aszcze i kapelusze welurowe; wygl\u0105daj\u0105 wiele przyzwoiciej i mniejszy ich tam procent. Natomiast w Kongres\u00f3wce tylko cha\u0142aty i brud a\u017c nadto widoczny. S\u0105 te\u017c tam znacznie zuchwalsi, czuj\u0105 si\u0119 pewnymi siebie; w niejednych miasteczkach daje si\u0119 spostrzec, \u017ce liczba \u017cyd\u00f3w przerasta znacznie liczb\u0119 Polak\u00f3w. We wszystkich wi\u0119kszych wioskach zwracaj\u0105 uwag\u0119 sw\u0105 pi\u0119kn\u0105 budow\u0105 jak i wewn\u0119trzn\u0105 ozdob\u0105 ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re tam bynajmniej nie \u015bwiadcz\u0105 o niezamo\u017cno\u015bci parafjan. Przez Kielce i \u0141\u00f3d\u017a przeje\u017cd\u017ca\u0142em w nocy, to te\u017c nic godnego uwagi spostrzec nie mog\u0142em. Najpierwszym z widzianych, czystem miastem, gdzie mniej spotyka si\u0119 \u017cyd\u00f3w, to W\u0142oc\u0142awek, kt\u00f3rego ozdob\u0105 s\u0105 \u015bliczne planty. Wis\u0142a w tem miejscu jest szersza ni\u017c w Toruniu i Fordonie. Zboczy\u0142em do Che\u0142mna, odleg\u0142ego od Torunia o 48 km, z powodu mieszkaj\u0105cych tam znajomych. I nie \u017ca\u0142owa\u0142em nadrobionej podr\u00f3\u017cy, bo Che\u0142mno jest wprost \u015blicznem, po\u0142o\u017conem nad Wis\u0142\u0105, miastem, o 12 tysi\u0105cach mieszka\u0144c\u00f3w, nie licz\u0105c wojska. Podziwia\u0107 mo\u017cna wspania\u0142e \u2013 cz\u0119\u015bciowo okalaj\u0105ce miasto \u2013 mury, pami\u0119taj\u0105ce czasy krzy\u017cackie, jak r\u00f3wnie\u017c \u015bwi\u0105tyni\u0119 o 24 o\u0142tarzach i dw\u00f3ch organach. Dwa pi\u0119kne parki, z kt\u00f3rych jeden miejski, drugi im. S\u0142owackiego, dope\u0142niaj\u0105 reszty. Trudno nie zwr\u00f3ci\u0107 uwagi na olbrzymiej d\u0142ugo\u015bci, \u017celazny most nad Wis\u0142\u0105 w Fordonie.<\/p>\n\n\n\n

Bydgoszcz to \u0142adne miasto, tylko rozwlek\u0142e, przez co zdala wydaje si\u0119 bardzo wielkiem. Nast\u0119pne miejscowo\u015bci, jak Szubin, W\u0105growiec i Oborniki zbyt s\u0105 znane, abym mia\u0142 o nich pisa\u0107. Najd\u0142u\u017cszy to etap w ci\u0105gu mej ca\u0142ej tury z Che\u0142mna do Szamotu\u0142, wynosz\u0105cy 192 km. przebytych w ci\u0105gu 11-tu godzin.<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3\u0142em przeby\u0142em 1,607 km. Z podr\u00f3\u017cy tej odnios\u0142em wiele przyjemnych i nieprzyjemnych wra\u017ce\u0144, kt\u00f3rych si\u0119 nie zapomina. No i bogatszy jestem o nowe do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

 Zygmunt B\u0105tkiewicz<\/p>\n\n\n\n

Na fotografii z 1946 roku widoczni trzej bracia B\u0105tkiewiczowie \u2013 1. Zygmunt (bohater podr\u00f3\u017cy do Zakopanego), 2. Stanis\u0142aw i 3. Alojzy (nauczyciel we Wronkach). Zbiory MZW<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Przygotowa\u0142 Piotr Pojasek. Wronki, maj 2018 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jazda na kole. Podr\u00f3\u017c rowerem z Wronek do Zakopanego W przedwojennej \u201eGazecie Szamotulskiej\u201d znajduje si\u0119 ciekawa relacja z podr\u00f3\u017cy rowerem z Wronek do Zakopanego, kt\u00f3r\u0105 w 1927 roku odby\u0142 Zygmunt B\u0105tkiewicz. \u2013 Oto ona (w odpisie zachowana zosta\u0142a oryginalna pisownia): [\u201eGazeta Szamotulska\u201d 1927, nr 96, s. 3] Szamotu\u0142y. (Rowerem do Zakopanego). Przed kilku dniami wr\u00f3cili do […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9,11],"tags":[67,66],"class_list":{"0":"post-309","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-ludzie","9":"category-wydarzenia","10":"tag-podroz-rowerem","11":"tag-zygmunt-batkiewicz","12":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=309"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":316,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions\/316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/311"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}