{"id":297,"date":"2018-10-11T13:05:42","date_gmt":"2018-10-11T11:05:42","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=297"},"modified":"2021-04-29T13:06:24","modified_gmt":"2021-04-29T11:06:24","slug":"groby-wiezniow-politycznych","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=297","title":{"rendered":"Groby wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych"},"content":{"rendered":"\n

LISTA GROB\u00d3W WI\u0118\u0179NI\u00d3W POLITYCZNYCH<\/strong><\/p>\n\n\n\n

NA CMENTARZU PARAFIALNYM WE WRONKACH<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z LAT 1945\u20131956<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Do dnia dzisiejszego na cmentarzu parafialnym we Wronkach na \u0142\u0105czn\u0105 liczb\u0119 268 grob\u00f3w wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych z lat 1945\u20131956 tylko 37 jest trwale oznakowanych, to znaczy, \u017ce posiada nagrobek wraz z tabliczk\u0105 z napisem: \u201eGr\u00f3b chroniony. Wi\u0119zie\u0144 Wronek, ofiara politycznych represji okresu stalinowskiego\u201d. Istnieje kilka okoliczno\u015bci, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na brak upami\u0119tnienia wi\u0119kszo\u015bci omawianych tu grob\u00f3w. Po pierwsze w okresie PRL-u z powod\u00f3w politycznych groby te nie by\u0142y obj\u0119te ochron\u0105, po drugie przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 rodzin zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w z r\u00f3\u017cnych przyczyn nie prolongowa\u0142a pok\u0142adnego, a po trzecie ograniczona powierzchnia cmentarza parafialnego (do roku 1992 jedynego w mie\u015bcie) spowodowa\u0142a, \u017ce po up\u0142ywie 20 lat w nieop\u0142aconych grobach zacz\u0119to chowa\u0107 inne osoby. W ten spos\u00f3b trwaj\u0105ce od pocz\u0105tku lat 70 ubieg\u0142ego stulecia systematyczne skopywanie grob\u00f3w wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych doprowadzi\u0142o do zatarcia wiedzy o ich lokalizacji.<\/p>\n\n\n\n

Podstaw\u0105 do przygotowania zamieszczonej tu listy grob\u00f3w by\u0142a \u201eKsi\u0119ga pok\u0142adnego od roku 1946\u201d znajduj\u0105ca si\u0119 w Archiwum Parafii \u015bw. Katarzyny Aleksandryjskiej we Wronkach. Dzi\u0119ki szczeg\u00f3\u0142owej lekturze powsta\u0142ych w niej zapis\u00f3w uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 po\u0142o\u017cenie a\u017c 208 grob\u00f3w, w tym potwierdzi\u0107 umiejscowienie 37 dotychczas znanych. Nale\u017cy przy tym nadmieni\u0107, \u017ce niekt\u00f3re z poszukiwanych zapis\u00f3w by\u0142y wt\u00f3rnie zaklejone paskami papieru w celu odnotowania na nich informacji o kolejnych poch\u00f3wkach.<\/p>\n\n\n\n

Wymienione w li\u015bcie nazwiska i daty \u017cycia zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w zosta\u0142y zaczerpni\u0119te z opracowanej przez Janin\u0119 Okoniewsk\u0105 i Wand\u0119 Pierzchlewiczow\u0105 \u201eListy zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w Zak\u0142adu Karnego we Wronkach z lat 1945\u20131956\u201d opublikowanej ostatnio w drugim wydaniu: \u201ePowrotu do Wronek. Wi\u0119zienie narz\u0119dziem politycznych represji w latach 1945\u201356\u201d. Niemniej lista grob\u00f3w w przeciwie\u0144stwie do listy zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w nie zosta\u0142a u\u0142o\u017cona alfabetycznie, ale wed\u0142ug kolejno\u015bci w ksi\u0119dze pok\u0142adnego.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce w ostatnich latach zosta\u0142 sporz\u0105dzony nowy inwentarz cmentarza parafialnego (w systemie GROBONET2.6<\/em>\u00ae<\/em><\/sup>), na potrzeby niniejszej listy musia\u0142a powsta\u0107 konkordancja zawieraj\u0105ca wykaz dawnych sygnatur usytuowania grob\u00f3w i odpowiadaj\u0105cych im nowych. Podane w opisie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne grob\u00f3w sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z trzech rodzaj\u00f3w informacji zawieraj\u0105cych: symbol sektora oraz numery rz\u0119du i grobu. Z kolei pe\u0142na lista zawiera w opisie: liczb\u0119 porz\u0105dkow\u0105 (przeniesion\u0105 tu z listy Okoniewskiej i Pierzchlewiczowej), nazwisko z imieniem, daty \u017cycia, podan\u0105 w nawiasie dawn\u0105 sygnatur\u0119, aktualn\u0105 sygnatur\u0119 oraz podane w nawiasie nazwisko os\u00f3b pochowanych w omawianych grobach na przestrzeni lat 1971\u20132018. Opr\u00f3cz tego kursyw\u0105 w tabelce oznaczono opisy 37 grob\u00f3w z pomnikami.<\/p>\n\n\n\n

W celu ustalenia lokalizacji kt\u00f3rego\u015b z 208 grob\u00f3w nale\u017cy z podanej poni\u017cej listy zaczerpn\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne i przy ich pomocy nast\u0119pnie odszuka\u0107 w\u0142a\u015bciwy gr\u00f3b na planie cmentarza w systemie GROBONET2.6<\/em>\u00ae<\/em><\/sup>. Mo\u017cna tak\u017ce u\u017cy\u0107 dost\u0119pnej w tym systemie wyszukiwarki i wprowadzi\u0107 do niej pobrane z listy nazwisko z imieniem, to, kt\u00f3re zosta\u0142o umieszczone w nawiasie z dopiskiem \u201eostatni poch\u00f3wek\u201d. Wszystkie groby na cmentarzu parafialnym we Wronkach mo\u017cna przegl\u0105da\u0107, jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano w systemie GROBONET2.6<\/em>\u00ae<\/em><\/sup> pod tym linkiem: http:\/\/wronki.artlookgallery.com\/grobonet\/start.php?id=form<\/p>\n\n\n\n

Na koniec nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w pewnych rz\u0119dach z poch\u00f3wkami wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych liczba obecnych grob\u00f3w nie zawsze dok\u0142adnie pokrywa si\u0119 z liczb\u0105 grob\u00f3w z lat 40 i 50 ubieg\u0142ego wieku. Stan taki powsta\u0142 m.in. wskutek skopywania starych grob\u00f3w i niezachowywania r\u00f3wnych odst\u0119p\u00f3w mi\u0119dzy nowymi oraz ze stawiania podw\u00f3jnych nagrobk\u00f3w o r\u00f3\u017cnej szeroko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowe informacje o wi\u0119\u017aniach politycznych pochowanych we Wronkach, a szczeg\u00f3lnie fotografie nagrobk\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tek\u015bcie Bo\u017ceny Str\u00f3\u017cy\u0144skiej \u201eGroby ofiar stalinizmu\u201d na stronie pod tym linkiem: http:\/\/www.wronki.pl\/groby-ofiar-stalinizmu.html<\/a> Poza tym warto si\u0119gn\u0105\u0107 do dw\u00f3ch wa\u017cnych publikacji po\u015bwi\u0119conych wi\u0119\u017aniom politycznym, mianowicie do \u201ePowrotu do Wronek. Wi\u0119zienie narz\u0119dziem politycznych represji w latach 1945-56\u201d, red. Klemens Str\u00f3\u017cy\u0144ski, Wronki 2013, a tak\u017ce do \u201eWi\u0119\u017aniowie Wronek w okresie stalinowskim\u201d, cz. 1: \u201eLata 1945\u20131948\u201d, oprac. Grzegorz Barczykowski i \u0141ukasz Przyby\u0142ka, Pozna\u0144 2016 (w przygotowaniu cz\u0119\u015b\u0107 2 i 3).<\/p>\n\n\n\n

Zamieszczona poni\u017cej lista jest adresowana szczeg\u00f3lnie do rodzin zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Jej zadaniem jest pomoc w odnalezieniu grobu kogo\u015b bliskiego, dla kogo \u201e\u00abnagrod\u0105\u00bb za walk\u0119 o Woln\u0105 Polsk\u0119 by\u0142o wi\u0119zienie, cierpienie i \u015bmier\u0107\u201d za murami wronieckiego wi\u0119zienia (cyt. z nagrobka gen. Eugeniusza Lu\u015bniaka). Latem tego roku na cmentarzu parafialnym dwie rodziny wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych odnalaz\u0142y miejsce spoczynku: \u015bp. Stanis\u0142awa Kundzicza (1922\u20131946) i \u015bp. Antoniego Ostrowickiego (1920\u20131952). Nied\u0142ugo przy obu mogi\u0142ach powstan\u0105 trwa\u0142e upami\u0119tnienia.<\/p>\n\n\n\n

R.I.P.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142 Piotr Pojasek. Wronki, lipiec 2018 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej znajduje si\u0119 pe\u0142na wersja opracowanej przez Janin\u0119 Okoniewsk\u0105 i Wand\u0119 Pierzchlewiczow\u0105 \u201eListy zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w Zak\u0142adu Karnego we Wronkach z lat 1945\u20131956\u201d zaczerpni\u0119tej z drugiego wydania: \u201ePowrotu do Wronek. Wi\u0119zienie narz\u0119dziem politycznych represji w latach 1945-56\u201d, w red. Klemensa Str\u00f3\u017cy\u0144skiego, Wronki 2013, s.144\u2013165:<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a informacji przytaczane wielokrotnie:<\/p>\n\n\n\n

Ks. Wi\u0119\u017a. [rok] k… nr [nr bie\u017c.] \u2013 Ksi\u0119ga Wi\u0119\u017ani\u00f3w Wronki. [skr\u00f3cony ujednolicony tytu\u0142 dla r\u00f3\u017cnych ks. wi\u0119\u017a.]<\/p>\n\n\n\n

Skorow. [rok] \u2013 Skorowidz Wi\u0119\u017ani\u00f3w [do Ksi\u0105g Wi\u0119\u017ani\u00f3w]<\/p>\n\n\n\n

Zorza [nr] … \u2013 Zorza. Rodzinny Tygodnik Katolik\u00f3w. 1989 nr… ,,Wronki 1946-56\u201d [z list\u0105 219 wi\u0119\u017ani\u00f3w zmar\u0142ych]. W opracowaniu Tadeusza Swata.<\/p>\n\n\n\n

*1. \u2013 ZKW Wykaz… Zmar\u0142ych \u2013 oprac. na podst. ,,Ksi\u0119gi g\u0142\u00f3wnej wi\u0119\u017ani\u00f3w\u201d maszynopis, kserokopia w OKP.<\/p>\n\n\n\n

*2. \u2013 ZKW Wykaz… Zmar\u0142ych \u2013 oprac. na podst. ,,Ksi\u0119gi g\u0142\u00f3wnej wi\u0119\u017ani\u00f3w karnych\u201d; maszynopis, kserokopia w OKP.<\/p>\n\n\n\n

*3. \u2013 ZKW Wykaz… Zmar\u0142ych \u2013 oprac. na podst. ,,Ksi\u0119gi ewidencji os\u00f3b wojskowych\u201d; maszynopis, kserokopia w OKP.<\/p>\n\n\n\n

*4. \u2013 OZZK Pozna\u0144 Wykaz os\u00f3b skazanych w latach 1944-56 za przest\u0119pstwa antypa\u0144stwowe, kt\u00f3rych stracono b\u0105d\u017a zmarli (z 24.06.1989.); maszynopis, kserokopia w OKP.<\/p>\n\n\n\n

*5. \u2013 OZZK Pozna\u0144 Wykaz… skazanych… 1944-56… (uzupe\u0142nienie), z 24.11.1989.; maszynopis, kserokopia w OKP.<\/p>\n\n\n\n

*6. \u2013 USC Wronki. Zmarli [rok] Akt nr…<\/p>\n\n\n\n

*7. \u2013 Syndykat zbrodni. Kartki z dziej\u00f3w UB i SB w czterdziestoleciu PRL. Pary\u017c 1986 s…<\/p>\n\n\n\n

*8. \u2013 Grupi\u0144ski Eligiusz: Ofiary ZK we Wronkach… Wybrane noty… R. Nadnotecki T. XXI, 1990 s…<\/p>\n\n\n\n

*9. \u2013 Turlejska Maria: Te pokolenia \u017ca\u0142obami czarne… Warszawa 1990 s…<\/p>\n\n\n\n

*10. \u2013 Wo\u017aniak Piotr: Zapluty karze\u0142 reakcji. 1982 s…<\/p>\n\n\n\n

*11. \u2013 CZZK [I] Lista os\u00f3b straconych w wi\u0119zieniach polskich w l. 1944-56. Warszawa 1990. [II] Lista os\u00f3b zmar\u0142ych w wi\u0119zieniach polskich w l. 1944-56. Warszawa 1993. [na prawach r\u0119kopisu, wydruk komputerowy].<\/p>\n\n\n\n

*12. \u2013 [tzw. lista zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w ZKW H\u0105dzlika].<\/p>\n\n\n\n

Uwagi: 1) ksi\u0105g wi\u0119ziennych istnieje 11, do tego 10 ksi\u0105g skorowidz\u00f3w; 2) w tek\u015bcie ,,Listy\u201d stosowane s\u0105 nawiasy ( ) w zasadzie dla informacji spoza \u017ar\u00f3d\u0142a g\u0142\u00f3wnego, przytaczanego; dla innych wersji faktu, oraz nawiasy [ ] dla informacji, wyja\u015bnienia, komentarza od autorek tekstu.<\/p>\n\n\n\n

Zastosowane w tek\u015bcie skr\u00f3ty (cz\u0119\u015bciej u\u017cywane):<\/p>\n\n\n\n

CZZK \u2013 Centralny Zarz\u0105d Zak\u0142ad\u00f3w Karnych<\/p>\n\n\n\n

Dekr. o O.P. \u2013 Dekret o ochronie pa\u0144stwa (Dekret PKWN z 30.10.1944.)<\/p>\n\n\n\n

DOW \u2013 [tu:] Dow\u00f3dztwo Obrony Warszawy<\/p>\n\n\n\n

k. \u2013 karta<\/p>\n\n\n\n

KKWP \u2013 Kodeks Karny Wojska Polskiego (z dn. 23.09.1944.)<\/p>\n\n\n\n

MKK \u2013 Ma\u0142y Kodeks Karny<\/p>\n\n\n\n

NSW \u2013 Najwy\u017cszy S\u0105d Wojskowy<\/p>\n\n\n\n

OKP \u2013 [tu:] Okr\u0119gowa Komisja Badania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu. Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Poznaniu<\/p>\n\n\n\n

OSA \u2013 Okr\u0119gowy S\u0105d Apelacyjny<\/p>\n\n\n\n

OZZK \u2013 Okr\u0119gowy Zarz\u0105d Zak\u0142ad\u00f3w Karnych w Poznaniu<\/p>\n\n\n\n

PR \u2013 Polskie Radio<\/p>\n\n\n\n

PUBP \u2013 Powiatowy Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego<\/p>\n\n\n\n

SA \u2013 S\u0105d Apelacyjny<\/p>\n\n\n\n

SG \u2013 S\u0105d Grodzki<\/p>\n\n\n\n

SO \u2013 S\u0105d Okr\u0119gowy<\/p>\n\n\n\n

SP \u2013 S\u0105d Polowy<\/p>\n\n\n\n

SR \u2013 S\u0105d Rejonowy<\/p>\n\n\n\n

SSK \u2013 Specjalny S\u0105d Karny<\/p>\n\n\n\n

SW \u2013 S\u0105d Wojew\u00f3dzki<\/p>\n\n\n\n

SWG… \u2013 S\u0105d Wojskowy Garnizonu…<\/p>\n\n\n\n

,,t.a.\u201d \u2013 tymczasowo aresztowany[?], tajne akta[?], tylko areszt[?] \u2013 skr\u00f3t wpisywany w dokumentach zamiast danych na temat kwalifikacji prawnej.<\/p>\n\n\n\n

transp. \u2013 transport<\/p>\n\n\n\n

UPA \u2013 Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia<\/p>\n\n\n\n

USC \u2013 Urz\u0105d Stanu Cywilnego<\/p>\n\n\n\n

V.D. \u2013 volksdeutsche (osoby wpisane w czasie okupacji hitlerowskiej na niemieck\u0105 list\u0119 narodowo\u015bciow\u0105)<\/p>\n\n\n\n

WBW \u2013 Wojsko Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego<\/p>\n\n\n\n

WPR \u2013 Wojskowa Prokuratura Rejonowa<\/p>\n\n\n\n

WSG \u2013 Wojskowy S\u0105d Garnizonowy<\/p>\n\n\n\n

WSKBW \u2013 Wojskowy S\u0105d Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego<\/p>\n\n\n\n

WSO \u2013 Wojskowy S\u0105d Okr\u0119gowy<\/p>\n\n\n\n

WS 1 Armii WP \u2013 Wojskowy S\u0105d…<\/p>\n\n\n\n

WSP \u2013 Wojskowy S\u0105d Polowy<\/p>\n\n\n\n

WSR \u2013 Wojskowy S\u0105d Rejonowy<\/p>\n\n\n\n

WUBP \u2013 Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego<\/p>\n\n\n\n

ZKW \u2013 Zak\u0142ad Karny Wronki<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

LISTA GROB\u00d3W WI\u0118\u0179NI\u00d3W POLITYCZNYCH NA CMENTARZU PARAFIALNYM WE WRONKACH Z LAT 1945\u20131956 Do dnia dzisiejszego na cmentarzu parafialnym we Wronkach na \u0142\u0105czn\u0105 liczb\u0119 268 grob\u00f3w wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych z lat 1945\u20131956 tylko 37 jest trwale oznakowanych, to znaczy, \u017ce posiada nagrobek wraz z tabliczk\u0105 z napisem: \u201eGr\u00f3b chroniony. Wi\u0119zie\u0144 Wronek, ofiara politycznych represji okresu stalinowskiego\u201d. Istnieje […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":298,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[64,63],"class_list":{"0":"post-297","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-miejsca","9":"tag-groby","10":"tag-wiezniowie-polityczni","11":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=297"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":299,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions\/299"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/298"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}