{"id":276,"date":"2019-03-20T09:27:37","date_gmt":"2019-03-20T08:27:37","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=276"},"modified":"2021-04-29T09:29:33","modified_gmt":"2021-04-29T07:29:33","slug":"nikifor-we-wronkach","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=276","title":{"rendered":"Nikifor we Wronkach?"},"content":{"rendered":"\n

Nikifor we Wronkach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie wiem, na ile warte jest przywi\u0105zywanie pami\u0119ci do wra\u017ce\u0144 z okresu dzieci\u0144stwa, s\u0105 one ulotne i zacieraj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142ach. <\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia, w czasach bez komputer\u00f3w i telewizji, bieganie po mie\u015bcie by\u0142o najciekawszym zaj\u0119ciem dla niespe\u0142na dziesi\u0119cioletniego ch\u0142opaka. I tak pewnego letniego dnia, przechodz\u0105c obok kina, zauwa\u017cy\u0142em grupk\u0119 ludzi, w tym wiele dzieci otaczaj\u0105cych nieznanego mi m\u0119\u017cczyzn\u0119. Cz\u0142owiek ten, o poci\u0105g\u0142ej twarzy, ubrany w marynark\u0119 oraz kapelusz, siedzia\u0142 na murku, przy kt\u00f3rym do niedawna znajdowa\u0142y si\u0119 gabloty informacyjne lokalnych organizacji. Pami\u0119tam, jak na naszych oczach na zwyk\u0142ym szkolnym bloku przy pomocy kredek powstawa\u0142 rysunek miasteczka z wie\u017cami ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ca\u0142o\u015b\u0107 utrzymana w jaskrawych kolorach, w odcieniu pomara\u0144czy. <\/p>\n\n\n\n

Powiedzia\u0142em wtedy do koleg\u00f3w, i\u017c to, co wida\u0107 na rysunku, to nie s\u0105 Wronki. Na co odezwa\u0142 si\u0119 kto\u015b z doros\u0142ych: \u201eNie s\u0105 to Wronki, bo on jest g\u00f3ralem\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Po chwili naszym zgromadzeniem zainteresowa\u0142 si\u0119 przechodz\u0105cy nieopodal milicjant, kt\u00f3ry postanowi\u0142 wylegitymowa\u0107 przybysza. Ten ostatni zamiast dokumentu, poda\u0142 mu jak\u0105\u015b kartk\u0119. W momencie, kiedy wyci\u0105ga\u0142 j\u0105 z marynarki, wprawne oko str\u00f3\u017ca prawa dostrzeg\u0142o wystaj\u0105cy z wewn\u0119trznej kieszeni du\u017cy kuchenny n\u00f3\u017c, kt\u00f3ry po wielokrotnym ostrzeniu wygl\u0105da\u0142 niczym sztylet. Na widok tego, milicjant szybkim ruchem zabra\u0142 mu narz\u0119dzie, na co nieznajomy, zareagowa\u0142 pro\u015bb\u0105 o zwrot przedmiotu (m\u00f3wi\u0142 wyj\u0105tkowo niewyra\u017anie). Jak twierdzi\u0142, n\u00f3\u017c s\u0142u\u017cy mu do ostrzenia kredek. Ostatecznie funkcjonariusz nakaza\u0142 arty\u015bcie schowa\u0107 wszystkie kredki oraz prace do du\u017cej sk\u00f3rzanej torby, po czym obaj udali si\u0119 prawdopodobnie na komisariat milicji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Dlaczego o tym wszystkim pisz\u0119? Ot\u00f3\u017c, nie tak dawno mia\u0142em okazj\u0119 zwiedza\u0107 Muzeum Nikifora w Krynicy G\u00f3rskiej i od tego czasu nie opuszcza mnie my\u015bl i pytanie, czy jest mo\u017cliwe, \u017ce spotkany przed laty w centrum Wronek rysownik to Nikifor?<\/p>\n\n\n\n

Podczas ogl\u0105dania wystawy mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 rozmawia\u0107 ze Zbigniewem Wolaninem, badaj\u0105cym tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wspomnianego artysty. Biograf powiedzia\u0142, \u017ce jakkolwiek Nikifor niemal ca\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142 w Krynicy, to w jego \u017cyciorysie mia\u0142y miejsce tak\u017ce okresy, w kt\u00f3rych wyje\u017cd\u017ca\u0142 nawet na dwa lata. I nie wiadomo, gdzie w tym czasie si\u0119 podziewa\u0142. Utrzymywa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas z drobnych datk\u00f3w, kt\u00f3re dostawa\u0142 za wykonane prace. Szacuje si\u0119, \u017ce w swoim \u017cyciu m\u00f3g\u0142 wykona\u0107 kilka tysi\u0119cy rysunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych by\u0142 s\u0142ynny i w pewnym momencie, co jest udokumentowane, opu\u015bci\u0142 bramy rodzinnego miasta. W\u0142adze Krynicy, poszukuj\u0105c go, zamie\u015bci\u0142y nawet w tamtym czasie og\u0142oszenie w tygodniku \u201ePrzekr\u00f3j\u201d z apelem o powr\u00f3t. <\/p>\n\n\n\n

Nikifor \u2013 w\u0142a\u015bciwie Epifaniusz Drowniak (1895\u20131968) z pochodzenia by\u0142 \u0141emkiem i niewykluczone, \u017ce w poszukiwaniu swoich rodak\u00f3w, wybiera\u0142 si\u0119 w naprawd\u0119 dalekie podr\u00f3\u017ce, czego dowodem mo\u017ce by\u0107 chocia\u017cby praca \u201eZamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie\u201d, znajduj\u0105ca si\u0119 obecnie w zasobach krynickiego muzeum. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym m\u00f3g\u0142 przeje\u017cd\u017ca\u0107 poci\u0105giem przez Wronki (wiadomo, \u017ce podr\u00f3\u017cowa\u0142 zawsze na gap\u0119) i by\u0107 mo\u017ce zatrzyma\u0142 si\u0119 u nas na chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Sztuka Nikifora ma charakter prymitywny i bardziej ni\u017c dzie\u0142a klasyk\u00f3w malarstwa przypomina tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dzieci w wieku szkolnym, dlatego te\u017c w\u0105tpi\u0119, \u017ceby kto\u015b z mieszka\u0144c\u00f3w Wronek dopatrzy\u0142 si\u0119 w tych rysunkach wielko\u015bci i geniuszu, i co za tym idzie, zachowa\u0142 je do dzisiaj. Dzie\u0142a Nikifora dopiero po \u015bmierci tw\u00f3rcy osi\u0105gn\u0119\u0142y wysokie ceny i wystawiane s\u0105 w galeriach w kraju i zagranic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Samo pytanie za\u015b, czy Nikifor by\u0142 we Wronkach nadal pozostaje bez odpowiedzi, chocia\u017c wiele z przytoczonych wy\u017cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w uk\u0142ada si\u0119 w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142gra z moimi wspomnieniami. <\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Grupi\u0144ski. Wronki, marzec 2019 r.<\/p>\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nikifor we Wronkach? Nie wiem, na ile warte jest przywi\u0105zywanie pami\u0119ci do wra\u017ce\u0144 z okresu dzieci\u0144stwa, s\u0105 one ulotne i zacieraj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142ach.  Pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia, w czasach bez komputer\u00f3w i telewizji, bieganie po mie\u015bcie by\u0142o najciekawszym zaj\u0119ciem dla niespe\u0142na dziesi\u0119cioletniego ch\u0142opaka. I tak pewnego letniego dnia, przechodz\u0105c obok kina, zauwa\u017cy\u0142em […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":277,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9,11],"tags":[56],"class_list":{"0":"post-276","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-ludzie","9":"category-wydarzenia","10":"tag-nikifor","11":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=276"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":278,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/276\/revisions\/278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/277"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}