{"id":163,"date":"2016-10-26T15:02:47","date_gmt":"2016-10-26T13:02:47","guid":{"rendered":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=163"},"modified":"2022-01-05T20:05:53","modified_gmt":"2022-01-05T19:05:53","slug":"rys-historyczny-willi-wilczewskiego-we-wronkach","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historiawronek.pl\/?p=163","title":{"rendered":"Willa Wilczewskiego"},"content":{"rendered":"\n

Rys historyczny willi Wilczewskiego we Wronkach<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Budynek stylistycznie na\u015bladuj\u0105cy typ willi podberli\u0144skiej z tego czasu powsta\u0142 w ko\u0144cu lat 90. XIX w. Budowa willi musia\u0142a zosta\u0107 uko\u0144czona przed 1900 r., za czym \u015bwiadczy\u0142a istniej\u0105ca do niedawna inskrypcja wyryta diamentem na szybie okiennej dawnego salonu przez syna w\u0142a\u015bciciela, Zygmunta Wilczewskiego: Z. W. 24. XII. 1900. O wcze\u015bniejszym ni\u017c rok1904, jak zwyk\u0142o si\u0119 we Wronkach twierdzi\u0107, zako\u0144czeniu budowy willi \u015bwiadczy tak\u017ce wydana oko\u0142o 1902 r. poczt\u00f3wka Benno Domkego (Powiat szamotulski na dawnej poczt\u00f3wce 1897\u20131945, tekst i oprac. Monika Romanowska \u2013 Pietrzak, Szamotu\u0142y 2002, s. 117), na kt\u00f3rej znajduje si\u0119 ju\u017c rezydencja Wilczewskich na tle panoramicznie uj\u0119tego kompleksu wi\u0119ziennego (zdj. 2 i 3).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Will\u0119 projektowa\u0142 i zbudowa\u0142 jako rezydencj\u0119 dla swej rodziny Maksymilian Wilczewski (1845\u20131908), budowniczy i w\u0142a\u015bciciel znajduj\u0105cego si\u0119 obok, powsta\u0142ego w 1893 r., tartaku parowego (Czes\u0142aw Grot, Wronki. Z dziej\u00f3w miasta. Od czas\u00f3w najdawniejszych do 1945 roku, Wronki 1987, s. 70). By\u0142 wzi\u0119tym budowniczym, projektantem i wykonawc\u0105 wielu obiekt\u00f3w nie tylko we Wronkach, mi\u0119dzy innymi hotelu J\u00f3zefa Krzy\u017cankiewicza przy ul. Sierakowskiej, hotelu Kammlera przy ul. Pozna\u0144skiej, Domu Jadwigi (sierociniec i ochronka) przy ul. Ko\u015bciuszki, kamienicy Rogozi\u0144skich przy ul. Pozna\u0144skiej r\u00f3g Kr\u0119tej, dworu Amrogowicz\u00f3w wzniesionego w 1870 r. w Rzeszynku nad Gop\u0142em (Andrzej Kwilecki, Ziemia\u0144stwo wielkopolskie. Mi\u0119dzy wsi\u0105 a miastem, Pozna\u0144 2001, s. 336). Najwi\u0119kszym jego dzie\u0142em jest projekt (1899) i realizacja neogotyckiego ko\u015bcio\u0142a Matki Boskiej Bolesnej na pozna\u0144skim \u0141azarzu (Jan Skuratowicz, Architektura Pozna\u0144ska 1890\u20131918). Jeden z jego syn\u00f3w, Zygmunt (\u20201930) by\u0142 architektem, budowniczym m.in. w latach 1907\u20131908 pa\u0142acu w Niech\u0142odzie ko\u0142o Leszna (A. Kwilecki, Ziemia\u0144stwo wielkopolskie, W\u2013wa 1998, s. 25), szpitala w Szamotu\u0142ach, budynk\u00f3w \u201eRolnika\u201d i budynku Bractwa Strzeleckiego we Wronkach. Wilczewscy uwa\u017cali si\u0119 za szlacht\u0119 i podpisywali si\u0119: de Wilczewski; w\u0142adze pruskie uznawa\u0142y ich za szlacht\u0119 (Teki Dworzaczka, has\u0142o: Wronki). Szlacheckie aspiracje tej rodziny wyra\u017ca plan wn\u0119trz willi. Parter mie\u015bci\u0142 pomieszczenia biurowe, pralni\u0119 hydroforni\u0119 i pomieszczenie dla pierwszego we Wronkach agregatu pr\u0105dotw\u00f3rczego. Pierwsze pi\u0119tro zajmowa\u0142y pomieszczenia reprezentacyjne, za\u015b pi\u0119tro drugie \u2013 pokoje dla s\u0142u\u017cby i strych.<\/p>\n\n\n\n


Willa Wilczewskiego zwana tak\u017ce will\u0105 Zimniaka (przez prawie 40 lat mieszka\u0142 w niej popularny wroniecki lekarz, o\u017ceniony z wdow\u0105 po Zygmuncie Wilczewskim) nale\u017ca\u0142a do rodziny budowniczych niespe\u0142na 30 lat. Po krachu finansowym, spowodowanym nietrafionymi zakupami drewna z opanowanej przez s\u00f3wk\u0119\u2013choin\u00f3wk\u0119 Puszczy Nadnoteckiej (lata 1922\u201324), zar\u00f3wno willa jak i tartak przesz\u0142y w r\u0119ce wierzyciela, kt\u00f3rym by\u0142o jedno z warszawskich towarzystw ubezpieczeniowych. Po wojnie budynek przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 miasta, a od 1 stycznia 1998 r. jest w\u0142asno\u015bci\u0105 Wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3r\u0105 tworzy pi\u0119ciu w\u0142a\u015bcicieli mieszka\u0144 i miasto (czterech lokator\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n


Willa jest jedn\u0105 z nielicznych budowli we Wronkach, kt\u00f3r\u0105 oszcz\u0119dzi\u0142y remontowe praktyki z ostatniego pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecia, niszcz\u0105ce substancj\u0119 zabytkow\u0105 Wronek i dotrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w prawie w pierwotnym kszta\u0142cie (Eligiusz Grupi\u0144ski, Nie szpe\u0107my Jubilata, \u201eGoniec Ziemi Wronieckiej\u201d, 1\/2004, s. 11\u201312). Nie omin\u0119\u0142y jej jednak skutki akcji zag\u0119szczania \u2013 w willi mieszka obecnie 7 rodzin i 2 w zabudowaniach gospodarczych w podw\u00f3rzu. W latach siedemdziesi\u0105tych najwi\u0119kszy pok\u00f3j (6m x 6m) z zachowan\u0105 bogat\u0105 sztukateri\u0105 od\u0142\u0105czono od pozosta\u0142ych i utworzono osobne mieszkanie, obecnie traktowane przez magistrat jako rotacyjne dla bezdomnych. W pomieszczeniach pierwszego pi\u0119tra zachowa\u0142a si\u0119 sztukateria, jeden piec kaflowy, stolarka okienna w 2 berli\u0144skich oknach, klatka schodowa z oryginalnymi tralkami i por\u0119czami, 3 witra\u017ce poddane w ostatnim czasie konserwacji [dzi\u0119ki staraniom W. Piechoty \u2013 uwaga P. Pojaska]. Okna witra\u017cowe zosta\u0142y zabezpieczone dwustronnie szybami. Stan budynku nie zmieni\u0142 si\u0119 prawie zupe\u0142nie poza zast\u0105pieniem \u0142upku blach\u0105 w czasie remontu dachu w latach siedemdziesi\u0105tych i zmianami otoczenia budynku. Wyra\u017anie ukazuje to zestawienie zdj\u0119\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych z poczt\u00f3wk\u0105 wydrukowan\u0105 oko\u0142o 1911 r.
Wojciech Piechota. Wronki, maj 2007 r.

Willa Wilczewskiego to na terenie Wronek jedyny przyk\u0142ad mieszcza\u0144skiej rezydencji z prze\u0142omu XIX\/XX wieku. Powy\u017cszy tekst stanowi\u0142 za\u0142\u0105cznik do wniosku o wpisanie willi do rejestru zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n


Piotr Pojasek<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rys historyczny willi Wilczewskiego we Wronkach Budynek stylistycznie na\u015bladuj\u0105cy typ willi podberli\u0144skiej z tego czasu powsta\u0142 w ko\u0144cu lat 90. XIX w. Budowa willi musia\u0142a zosta\u0107 uko\u0144czona przed 1900 r., za czym \u015bwiadczy\u0142a istniej\u0105ca do niedawna inskrypcja wyryta diamentem na szybie okiennej dawnego salonu przez syna w\u0142a\u015bciciela, Zygmunta Wilczewskiego: Z. W. 24. XII. 1900. O […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[8,12,16],"class_list":{"0":"post-163","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-miejsca","9":"tag-historia","10":"tag-willa","11":"tag-wronki","12":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=163"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":551,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163\/revisions\/551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/164"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}