Pod koniec ubieg\u0142ego roku mia\u0142o miejsce uroczyste otwarcie k\u0142adki na rzece Warcie. Nowopowsta\u0142a konstrukcja znajduje si\u0119 w miejscu dawnego mostu drewnianego, o kt\u00f3rym dzi\u015b ju\u017c nie ka\u017cdy pami\u0119ta. A \u017cycie na Warcie t\u0119tni\u0142o\u2026<\/p>\n\n\n\n
Rzeka Warta i wronieckie mosty<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszy most na Warcie we Wronkach powsta\u0142 prawdopodobnie ju\u017c w 1298 r. Prowadzi\u0107 do niego mia\u0142a droga wiod\u0105ca przy ko\u015bciele oo. dominikan\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej droga z wronieckiego Rynku, nosz\u0105ca nazw\u0119 Mostowej (dzi\u015b ul. Zwyci\u0119zc\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n W XIII i XIV w. si\u0142a wodna Warty i okolicznych strumieni wykorzystywana by\u0142a do poruszania m\u0142yn\u00f3w zbo\u017cowych, tartak\u00f3w i foluszy sukienniczych (zak\u0142ad\u00f3w m.in. zag\u0119szczaj\u0105cych tkaniny). Kupcy, przybywaj\u0105cy do Wronek na liczne jarmarki, cz\u0119sto korzystaj\u0105cy z drogi wodnej, musieli dokonywa\u0107 stosownych op\u0142at, poniewa\u017c w XIII wieku istnia\u0142a we Wronkach komora c\u0142a mostowego.<\/p>\n\n\n\n Most przez wiele stuleci odgrywa\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119, jednak jego wygl\u0105d zmienia\u0142 si\u0119. W drugiej po\u0142owie XVII wieku podkre\u015blano jego d\u0142ugo\u015b\u0107 i brzydot\u0119. W tym czasie most nie mia\u0142 bocznych por\u0119czy.<\/p>\n\n\n\n Podczas wojny siedmioletniej (1756-1763), wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska rosyjskie spali\u0142y most, aby utrudni\u0107 po\u015bcig. W kilka lat po jego odbudowaniu, op\u0142ata c\u0142a mostowego wynosi\u0142a: \u201eod ka\u017cdego wo\u0142u lub konia w ci\u0119\u017carze id\u0105cego \u2013 3 grosze; od ka\u017cdego konia, wo\u0142u luzem i stadem id\u0105cego, tudzie\u017c wieprzy 5, skop\u00f3w \u2013 1 grosz.\u201d<\/p>\n\n\n\n W r. 1794 most by\u0142 okaza\u0142y i \u0142\u0105czy\u0142 miasto ze znajduj\u0105cym si\u0119 po drugiej stronie rzeki folwarkiem Nietrzeba. Pr\u00f3cz niego by\u0142o w mie\u015bcie i na jego peryferiach 6 ma\u0142ych mostk\u00f3w, w tym okaza\u0142y w Wartos\u0142awiu.<\/p>\n\n\n\n W 1805 roku kra lodowa zniszczy\u0142a most. Przez szereg lat oba brzegi \u0142\u0105czy\u0142 prom \u0142a\u0144cuchowy. W roku 1868 postawiono nowy most drewniany dla ruchu ko\u0142owego i pieszego kosztem 131 000 marek.<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku XIX wieku wroniecki most by\u0142 zwodzony, w celu umo\u017cliwienia przep\u0142ywu flocie kursuj\u0105cej po Warcie, g\u0142\u00f3wnie \u0142odziom \u017caglowym. W tym czasie sp\u0142aw rzek\u0105 odgrywa\u0142 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119, a Wronki mia\u0142y nabrze\u017ce przystosowane do prze\u0142adunku. Z \u0142adunk\u00f3w tranzytowych najwa\u017cniejsz\u0105 pozycj\u0119 stanowi\u0142y zbo\u017ce i drewno.<\/p>\n\n\n\n W 1848 r., w zwi\u0105zku z uruchomieniem odcinka kolei \u017celaznej \u0142\u0105cz\u0105cej Szczecin i Pozna\u0144, wybudowano we Wronkach most kolejowy. Od tego czasu kolej przej\u0119\u0142a powa\u017cn\u0105 cze\u015b\u0107 us\u0142ug przewozowych, \u015bwiadczonych dotychczas przez transport ko\u0142owy i wodny. Ci\u0105gle jednak o\u017cywiona by\u0142a \u017cegluga na odcinku mi\u0119dzy Wronkami a Skwierzyn\u0105. Przewo\u017cono drewno, zbo\u017ce, cukier, naft\u0119, dur\u0119 fosforow\u0105, towary kolonialne. Niekt\u00f3re towary dowo\u017cono drog\u0105 wodn\u0105 do Szczecina, Berlina, a nawet Hamburga.<\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105wszy od roku 1877 pojawia\u0142y si\u0119 na Warcie coraz cz\u0119\u015bciej parowce pasa\u017cerskie, a od roku 1906 \u2013 \u0142odzie motorowe.<\/p>\n\n\n\n W roku 1897 powsta\u0142 we Wronkach plac za- i wy\u0142adunkowy. Wysy\u0142ano st\u0105d barkami, tzw. berlinkami, g\u0142\u00f3wnie cukier z Szamotu\u0142, krochmal z Wronek oraz sp\u0142awiano wielkie ilo\u015bci drewna i zbo\u017ca. Dla potrzeb tej za\u0142adowni przebudowano przy ul. Szkolnej wielki spichrz zbo\u017cowy, a przy \u00f3wczesnej Stodo\u0142owej (dzi\u015b Powsta\u0144c\u00f3w Wielkopolskich) ogromne magazyny, kt\u00f3re zajmowa\u0142y niemal ca\u0142\u0105 ulic\u0119.<\/p>\n\n\n\n Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 utworzono Towarzystwo \u017beglugi Motorowej, posiadaj\u0105ce dwa w\u0142asne statki motorowe na 30 i 50 os\u00f3b, dla sta\u0142ej komunikacji pomi\u0119dzy Wronkami i Chojnem, z przystankami w Popowie, Wartos\u0142awiu i Lubowie. Z chwil\u0105 wybuchu wojny statki zosta\u0142y oddane do dyspozycji w\u0142adz wojskowych, a towarzystwo rozwi\u0105zano.<\/p>\n\n\n\n We Wronkach nigdy nie by\u0142o portu rzecznego, ale znajdowa\u0142y si\u0119 tutaj naturalne przystanie i \u0142adownie rzeczne. Jedna z nich przy drewnianym mo\u015bcie, druga \u2013 przy Wielkopolskich Zak\u0142adach Kartoflanych, a trzecia 100 m dalej, na terenie miejskim, poni\u017cej dawniejszej cegielni. Wszystkie przystanie i \u0142adownie znajdowa\u0142y si\u0119 na lewym brzegu Warty.<\/p>\n\n\n\n W roku 1928 funkcjonowa\u0142 w mie\u015bcie nast\u0119puj\u0105cy tabor \u017ceglugowy nale\u017c\u0105cy do 20 w\u0142a\u015bcicieli prywatnych: 3 \u0142odzie sportowe o zdolno\u015bci przewozowej od 2 do 4 os\u00f3b, 2 \u0142odzie sportowe mieszcz\u0105ce po 6 os\u00f3b, 1 \u0142\u00f3d\u017a rybacka, 14 \u0142odzi 4-osobowych. Zestawienie to nie obejmuje \u0142odzi sportowych przechowywanych w tzw. \u201eTemidzie\u201d przez pracownik\u00f3w Stra\u017cy Wi\u0119ziennej oraz kajak\u00f3w wykonanych przewa\u017cnie w\u0142asnym pomys\u0142em przez harcerzy, a magazynowanych w przystani obok Szko\u0142y Podstawowej nr 1.<\/p>\n\n\n\n 1 wrze\u015bnia, w dzie\u0144 wybuchu II Wojna \u015awiatowa, tu\u017c po godzinie 20. zosta\u0142y przez polskich saper\u00f3w zerwane oba mosty na Warcie. Dzia\u0142anie mia\u0142o na celu utrudnienie okupantowi dostania si\u0119 do miasta.<\/p>\n\n\n\n Po zaj\u0119ciu Wronek hitlerowcy szybko odbudowali oba mosty. Na miejscu ca\u0142kowicie zniszczonego kolejowego stan\u0105\u0142 najpierw tymczasowy drewniany, a obok niego budowano obecny most betonowy, kt\u00f3ry oddano do u\u017cytku pod koniec 1942 r.<\/p>\n\n\n\n W 1947 r. w czasie wyj\u0105tkowo ostrej zimy wojsko kruszy\u0142o l\u00f3d na Warcie, podk\u0142adaj\u0105c \u0142adunki wybuchowe. Dzia\u0142ania mia\u0142y na celu ochron\u0119 drewnianego mostu przed zniszczeniem. Niestety, nie przynios\u0142y oczekiwanego skutku. Napieraj\u0105cy l\u00f3d przewr\u00f3ci\u0142 most. Tego dnia ofiar\u0119 ponios\u0142a harcerka \u0141ucja M\u0105drowska, kt\u00f3ra odbywaj\u0105c s\u0142u\u017cb\u0119, zgin\u0119\u0142a uderzona od\u0142amkiem lodu.Most wkr\u00f3tce odbudowano, aby w roku 1956 go definitywnie rozebra\u0107. Niestabilny drewniany most sta\u0142 si\u0119 niepotrzebny, gdy w 1955 roku powsta\u0142 nowy, betonowy, na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie od centrum miasta.<\/p>\n\n\n\n Promy<\/strong><\/p>\n\n\n\n W obr\u0119bie dzisiejszej gminy Wronki, w r\u00f3\u017cnych okresach historycznych dzia\u0142a\u0142o na Warcie, 5 przewoz\u00f3w promowych: w Karolewie, Lubowie, Zakrzewie, Wartos\u0142awiu i Wronkach. Do dnia dzisiejszego przetrwa\u0142y tylko dwie przeprawy promowe.<\/p>\n\n\n\n Kopiowanie, modyfikowanie, publikacja oraz dystrybucja ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci artyku\u0142u bez uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela \u2013 s\u0105 zabronione.<\/strong><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pod koniec ubieg\u0142ego roku mia\u0142o miejsce uroczyste otwarcie k\u0142adki na rzece Warcie. Nowopowsta\u0142a konstrukcja znajduje si\u0119 w miejscu dawnego mostu drewnianego, o kt\u00f3rym dzi\u015b ju\u017c nie ka\u017cdy pami\u0119ta. A \u017cycie na Warcie t\u0119tni\u0142o\u2026 Rzeka Warta i wronieckie mosty Pierwszy most na Warcie we Wronkach powsta\u0142 prawdopodobnie ju\u017c w 1298 r. Prowadzi\u0107 do niego mia\u0142a droga […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[39,38,36,37,40,35,27],"class_list":{"0":"post-154","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia","8":"category-miejsca","9":"tag-droga","10":"tag-kolej","11":"tag-most","12":"tag-mosty","13":"tag-przeprawa","14":"tag-rzeka","15":"tag-warta","16":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=154"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":504,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154\/revisions\/504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/156"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historiawronek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n